Амир Темур севган юрт

Qishloq atrofida ko�plab pirlar, aziz-avliyolarning qabri bor. Doimiy elektr toki yo�q. Faqat 2–3 oy mashina qatnovi bo�ladi. Qishloq bilan Amir Temur g�ori orasidagi yo�lda mashhur dinozavr izlari saqlangan qoya bor (mahalliy aholi tilida «Duldulning izi», deb yuritilardi), u jahon ahamiyatiga ega. Aholisi bundan 15 yil oldin Kasbi tumanidagi «G�alaba» xo�jaligiga cho�lni o�zlashtirish bahonasi bilan ko�chirilgan va qishloq tekislab tashlangan. Ayni kunda 3 ming nufusli qishloqda 2 machit, 10–15 xo�jalik uylari qo�nqayib turibdi.

Ekspeditsiya qatnashchilari taraqqiyotning bu qurbonini ham ko�rishlari mumkin.

O�quvchilik yillarida va undan keyin bir necha marta Amir Temur g�origa sayohatga borganman. Borishda ko�zingiz tabiatning mislsiz go�zalligiga to�yadi. Ilonizi so�qmoq yo�llar, chuldirab qo�shiq kuylovchi chashmalar, ufqqa o�qtalgan cho�qqilar. Yana atrofda gullarning ifori-yu, qushlar chug�uri… (Ta’riflash qiyin, faqat ko�rish ke rak). G�orga yayov yoki ot (eshak)da borish mumkin.

Shunda ham tog� sakirtmalari-yu, tubsiz zovlar labidan o�tishda cho�chimaslik kerak. Duldulning izidan o�tgach, G�o�lmarasha (uni «Qal’a» ham deb atashadi) darasiga tushiladi. Shotidan chiqib, bandargoh orqali Qal’ayi sheronga kiriladi. Daryo bo�ylab ketiladi. Yo�lda archa (4–5 xil), irg�ay, uchqat, padbara kabi daraxtlarga, baldirg�on, chukri, taran (tataron) kabi o�simliklarga duch kelish mumkin. Qal’ayi sheron shunday joyki, agar bandargohga soqchi qo�yilsa, biron joydan kirib ham, chiqib ham bo�lmaydi. Borgan sari kengayib boradi. To�ri xuddi pichoq bilan kesilgandek ming metrlar balandlikdagi tik qoyalar bilan o�ralgan. G�or kunchiqishga qarab ketishda, daryoning chap tarafida. Bu yerda siz o�zingizni chinakam tabiat muzeyiga tushib qolgandek his qilasiz. Qanchalab ajoyibotlar. Shulardan ikkitasi – Ho�kiz burun va Baytal dumi sharsharalarini eslash kifoya.

G�orga taxminan bir kilometrlar qolganda tik qoyadan 150–200 metrlar chamasi tepadan ikkita quvurdan chiqqandek ikki tarnov suv otilib chiqib yotibdi.

U yerga tushguncha sochilib, quyoshda tovlanib mislsiz go�zallik kashf qiladi. Salqin shabada vujudingizga orom bag�ishlaydi. Entikib-entikib nafas olasiz. Undan ham yuqoridan, ko�z ilg�amas joydan bir oqim bo�ylab suv yomg�irdek sochilib-sochilib keladi. Bu – Baytal dumi sharsharasi. Tepaga soatlab qarab tursangiz ham charchamaysiz.