Меҳнат ўқитиш методикаси

O�quvchilar o�rtasida yo�lga qo�yilgan o�zaro yordam esa ularda do�stlik, birodarlik, jamoa bo�lib ishlash hissiyotlarini tarbiyalaydi.

Mehnatning tarbiyaviy kuchi bolaning mehnatga munosabatiga ko�p jihatdan bog�liqdir. Ishtiyoq bilan berilib qilinayotgan mehnat majburan qildirilayotgan mehnatga nisbatan bolalarning ongiga, hissiyoti va irodasiga kuchliroq ta’sir etadi. Shuning uchun o�quvchilar biror predmetni yasashga kirishishlaridan oldin o�qituvchi bu predmetning zarurligini, uni qo�llash o�rni va maqsadini tushuntnrishi, so�ngra uni yasash usullari va jarayonini tushuntirishga o�tishi mumkin.

Bolalar tayyorlagan buyumlarning o�z o�rnida qo�llanilishi ham katta ahamiyatga egadir. Ular o�z mehnatlarining foydaliligini ko�rganlarida, ularda o�z mehnatlarining natijasidan qoniqish, yana qandaydir foydali, yaxshiroq narsani qilishga intilish paydo bo�ladi. Ularda o�z qobiliyatlariga ishonch, narsalarga xushyor munosabatda bo�lish hissiyoti uyg�onadi, chunki bolalar atroflaridagi buyumlarning qanday mehnat evaziga yaratilganligini anglaydilar.

Shunday qilib, o�quvchilarga o�zi yaratayotgan narsalarning foydaliligini tushuntirish, ularni tayyorlash usullarini ko�rsatishgina emas, balki bu buyumni mo�ljallangan o�rnida ishlatish ham mehnat tarbiyasini to�g�ri amalga oshirishni o�qituvchidan talab qilinadi va bu talab mehnat tarbiyasining zaruriy elementi hisoblanadi.

Hayotda bola „o�z narsasi“, „o�z modelini“ avaylab saqlashini va qadrlashini, biroq hech bir o�ylamay boshqalar yasagan, o�zinikidan ancha qimmatliroq bo�lgan buyumni qirqishi, sindirishi, buzib tashlashini ko�plab uchratish mumkin.

Bolalar o�zlarining narsalarini odatda asraydilar, bu narsalarga fikran va xayolan qaytadilar, chunki bunga ular kuch, mehnat sarflagan, uni yasashda kamchiliklarga yo�l qo�ygan, yana qaytadan tiklab nuqsonlarini to�ldirgan.

Har qanday mehnatga ijod elementlari qo�shilsa, uning tarbiyaviy ahamiyati ortadi.

O�quvchilar agarda buyumni bezashni o�zlari o�ylab topsalar juda quvonib ketadilar.

1.3. Mehnat malakalari va ko�nikmalari

O�quvchilarni tarbiyalash va ularni bo�lajak amaliy faoliyatga tayyorlashda mehnat malakalari va ko�nikmalari katta rol o�ynaydi. Quyi sinf o�quvchilariga mehnat ta’limini berish vazifalaridan biri ularda bir qator mehnat malakalari va ko�nikmalarini shakllantirishdir.