Беларуская лiтаратура

Лiчыцца, што калi y творы ёсць умоyнасць – гэта рамантызм, жыццепадобнасць – рэалiзм.

Рамантызм – своеасаблiвае светабачанне, светаyспрыманне, светаразуменне аyтара i яго персанажаy у творы, ён вызначаецца не аб’ектам адлюстравання, а спецыфiкай асэнсавання жывой рэальнасцi y мастацкай палiтры, асаблiвасцямi формы i зместу.

Рамантызм як лiтаратурная плынь заключаецца y шматлiкiх стылёвых адзiнках, ва yвасабленнi y вобразе галоyнага героя iдэалу, наблiжэннi да iдэалу. У рамантызацыi падзей i вобразаy праз своеасаблiвую вобразна-выяyленчую структуру, якая прадугледжвае наяyнасць героя-адзiночкi, прысутнасць сiмволiкi, гiпербалiзацыю падзей i вобразаy, палярызацыю сiл дабра i зла i рэзкае iх размежаванне, iндывiдуалiзацыю вобразаy з унутранай формай пратэсту, якi yсё нарастае, трагiчнасць лёсу; вастрыню супярэчнасцей памiж марай i рэальнасцю; гiстарызм мыслення.

Такiя асноyныя рысы метаду рамантызму. Яны грунтуюцца на iдэалiстычнай аснове, але даюць рэалiстычна-канкрэтны выхад у жывую паyсядзённую рэчаiснасць, у жывое жыццё.

Мастак не iмкнецца да адцягненасцi, умоyнасцi, мыслення yскладненымi фiласофскiмi сiлагiзмамi. Рамантык, як i рэалiст, паказвае жыццё ва yсёй яго паyнаце i разнастайнасцi, толькi ацэньвае факты i падзеi з пазiцыi цудоyнага, высокага цi пачварнага, нiзкага, у залежнасцi ад таго, што яны значаць у жыццi герояy, якую ролю адыгрываюць у iх лёсе, лёсе народа, краiны yвогуле.

Можна сказаць, што пiсьменнiк-рамантык становiцца на абарону, каб адстаяць i yзняць на п’едэстал усё прыгожае, духоyнае, багатае, “чалавечае y чалавеку”, адкiнуyшы прэч i адмежаваyшыся ад пачварнага, антыгуманнага, бесчалавечнага, што даyно yжо адыходзiць у нябыт.

Вось чаму без рамантычнага yспрымання рэальнасцi няма i не можа быць мастацкай творчасцi: рамантычнае бачанне свету з’яyляецца першаасновай мастацтва любога творцы.

Рамантызм як iдэйны i мастацкi кiрунак склаyся y Германii (нямецкi рамантызм Гётэ, Гейнэ, Шылера) i Францыi (В.

Гюго). Яркiм прадстаyнiком рамантызму з’яyляyся англiйскi паэт Дж. Г. Байран.

Тэрмiн “рамантызм” увёy у лiтаратурную крытыку нямецкi пiсьменнiк Э. Т. Гофман. Рамантызм найвышэйшай каштоyнасцю аб’яyляy духоyнае жыццё, унутраны свет чалавека, якi жыве не пад уздзеяннем рацыянальнага погляду на жыццё, кiруецца y сваiх учынках не розумам, а пачуццямi, праяyляе глыбокiя страсцi, здольны да фантазiй, валодае тонкай iнтуiцыяй.