Беларуская лiтаратура

Паасобныя спектаклi iшлi на 8 мовах свету. Часцей са сцэны гучала польская мова, бо паводле сеймавых пастаноy 1696–1697 гг. Рэчы Паспалiтай беларуская мова страцiла статус афiцыйнай.

Нацыянальная драматургiя y такiх умовах не магла развiвацца. Аднак нельга было стрымаць iмкненне беларуса да самавыяyлення. Тэатральная культура мела высокi yзровень, бо вытокi гэтага мастацтва – у невычэрпных фальклорных крынiцах.

Менавiта з фальклорнай творчасцi паходзiць мастацтва беларускай батлейкi, якая бытавала з XVI ст. да пачатку ХХ ст.

Кананiчны тэкст драмы “Цар Ірад” перамяжоyваyся iнтэрмедыямi больш свецкай тэматыкi, напiсанымi y сатырычным плане.

Вышэйшым дасягненнем народнай драматургii з’яyляецца п’еса “Цар Максiмiлiян”, паказы якой таксама чаргавалiся з iнтэрмедыямi бытавога характару. Гэтыя драматычныя творы з‘явiлiся той глебай, на якай узнiк у далейшым прафесiйны беларускi тэатр, асновай якога стала драматургiя В. Дунiна-Марцiнкевiча.

Пытаннi для кантролю

1. Што характэрна для стылю барока?

2.

 Што yключаюць у сябе паняццi “высокае”, “сярэдняе”, “нiзкае”, цi “мужыцкае”, барока?

3. Якое значэнне меy стыль барока для развiцця мастацтва слова?

4. Дайце кароткае тлумачэнне – формулу – класiчнага мастацтва.

5. Асветнiцтва – “царства розуму”. Што yваходзiць у гэтае азначэнне?

6. Назавiце “высокiя” i “нiзкiя” жанры y лiтаратуры.

7. Якiя пiсьменнiкi працавалi y еyрапейскай лiтаратуры y стылi класiцызму?

8. Ахарактарызуйце новыя жанры, якiя з’явiлiся на мяжы XVI–XVII стст.

у беларускай лiтаратуры.

9. Якiя паэтычныя жанры характэрны для лiтаратуры названага перыяду?

10. Чым адметны пачатак развiцця драматургii y беларускай лiтаратуры?

Развiццё новай беларускай лiтаратуры XIX ст.

Рамантызм

Адным з найцiкавейшых i захапляючых кiрункаy у лiтаратурным развiццi з’яyляецца эстэтыка рамантызму.

Адну i тую ж з’яву можна з большым цi меншым уплывам на чалавека перадаць каларытна, з усiмi фарбамi i адценнямi, рэалiстычна-канкрэтна, па-майстэрску дэталёва апiсваючы yсё да драбнiц.

А можна адлюстраваць узнёсла, велiчна, натхнёна, умоyна рамантызавана. Падкрэслiм, што рамантызм як спосаб выяyлення рэчаiснасцi нельга “выводзiць” з рамантыкi светаyспрымання, што само па сабе можа стаць прадметам рэалiстычнага паказу. Рамантызм у лiтаратуры, такiм чынам, гэта не толькi эмоцыi, духоyнае парыванне, уздым асобы, якая iмкнецца да дасканаласцi, не толькi своеасаблiвая пабудова вобразна-выяyленчай структуры твора.