Беларуская лiтаратура

“Дзеля жыцця на зямлi” беларускiя паэты, сучаснiкi i yдзельнiкi Вялiкай Айчыннай вайны, iмкнулiся па-мастацку асэнсаваць бессмяротны подзвiг народа, якi стаy на абарону сваёй Радзiмы, гераiчны пачатак у характары народа, што меy глыбокiя каранi.

Апошнюю кулю сваiм парабелуме, кажа аyтар, трымае ротны палiтрук не для сябе, але каб “загнаць у зямлю” яшчэ хоць аднаго ворага (“Апошняя куля”).

Пяру Панчанкi належыць цыкл выдатных вершаy, якiя аб’яднаны y “Іранскi дзённiк”: “У Тэгеране”, «Слухаючы “Перапёлку”», “Сустрэча з бярозай”, “Што я думаy, гледзячы на Каспiйскае мора”, “Апяваy Адам Мiцкевiч”, “Рамантыка”, “Малярыя”, “Караван”, “Мы першы раз за межамi Радзiмы…”.

Лiрычны герой у вершах “Іранскага дзённiка” паyстае палымяным патрыётам роднай краiны, верным сынам Беларусi, франтавiком, якi думамi i справамi гатоy наблiжаць доyгачаканую перамогу. З “прыiльменскiх балот” трапiy паэт у сонечную краiну, прайшоy упершыню па зямлi нейтральнай дзяржавы, не губляючы форсу салдата-пераможца: “Тужэй падцягваем франтавыя дзягi, глянцуем боты, чысцiм шынялi”.

Франтавая лiрыка П. Панчанкi разам з вершамi А. Суркова, К. Сiманава (“Темная ночь”, “Землянка”, “Жди меня”, “Ты помнишь, Алёша, дороги Смоленщины” i iнш), песеннай лiрыкай М. Ісакоyскага, М. Блантара i iншымi выдатнымi творамi той пары стала яркай i незабыyнай, надзвычай уражлiвай старонкай мастацкай творчасцi y галiне слова. Уклад беларускiх паэтаy ва yслаyленне гераiзму i непераможнасцi народа на дарагой i любай сэрцу роднай Беларусi асаблiва важкi.

У празаiчных мастацкiх палотнах подзвiг народа y гады вайны yвекавечылi “па жывых слядах” часу празаiкi М. Лынькоy i К. Чорны. У зборнiку “Астап” М. Лынькоy расказаy пра гераiчны yчынак простага селянiна, якi паyтарыy подзвiг кастрамскога мужыка Івана Сусанiна, што аддаy жыццё за Радзiму, завёy палякаy-ляхаy у балоты. Беларускi селянiн Астап таксама не пашкадаваy уласнага жыцця дзеля таго, каб адвесцi бяду ад родных яму людзей, завёy фашысцкiх прышэльцаy у непралазны лясны гушчар, дзе яны i загiнулi.

Кузьма Чорны за гады вайны стварыy шэраг мастацкiх палотнаy – раманы i аповесцi “Пошукi будучынi”, “Скiп’ёyскi лес”, “Млечны шлях”, “Вялiкi дзень”. Раманы фiласофскага напаyнення малявалi выбар i лёс беларускага народа на краi абрыву – у час ваеннага лiхалецця, змагання з чужынцамi. Чарговы раз беларуская зямля стала арэнай бiтваy.