Беларуская лiтаратура

Любоy i замiлаванне да роднага краю выяyляецца з вялiкай сiлай у творчасцi гэтага таленавiтага мастака, майстра мастацкага слова, арыгiнальнага творцы i самабытнага чалавека (“Зямля пад белымi крыламi”).

У творах У. Караткевiча раскрываюцца яркiя i займальныя старонкi нашай гiсторыi, апiсваюцца yзнёслыя i высокiя пачуццi герояy, якiя служаць свайму народу, свабодзе i праyдзе, кахаюць, радуюцца жыццю. Беларускую гiсторыю пiсьменнiк у сваiх творах “выводзiць” з уласнага кораня, а не разглядае збоку. Яго творы бачацца менавiта беларускiм мастацкiм летапiсам роднай зямлi.

Пра мелiярацыю беларускага Палесся – раман Вiктара Казько “Неруш”. У iм апiсана невялiчкая вёсачка Княжбор, якую трэба перасяляць, бо пачынаецца мелiярацыя. У кнiзе як бы два кругi падзей: спачатку тое, што нарабiлi людзi, а потым тое, што яны сталi перажываць на зямлi, якую асушылi. Людзi вымушаны хадзiць i прасiць вады, цярпець пясчаныя, тарфяныя буры, прасiць заступнiцтва y мацi-прыроды.

Вострыя экалагiчныя праблемы yзнiмае y творы “Паляванне на Апошняга Жураyля” пiсьменнiк Алесь Жук.

Тужлiвым крыкам, болем аддаецца y сэрцы голас апошняга жураyля, якi кожны вечар чуе праyдалюбец i заступнiк усяго жывога на зямлi Сцяпан Дзямiдчык. Але i ён, Сцяпан, гiне y змаганнi з браканьерамi, а на помнiку на яго магiле сябры выб’юць абрыс жураyля.

“Сачыненне на вольную тэму” – такую назву носiць раман Анатоля Кудраyца. У цэнтры рамана – лёс чалавека, за iм – лёс народа. “Жыццё чалавека – гэта сачыненне на вольную тэму”, – кажа пiсьменнiк.

Нiхто не прымушае выбiраць тэму, але тое, як ты пражывеш сваё жыццё, залежыць ад цябе самога.

Важкi yклад у сучасную беларускую прозу yнеслi Таiса Бондар (аповесцi “Дзённiк жанчыны”, “Жывыя жывуць”, “Час, калi нас любiлi”), Лiдзiя Арабей (“Дзень мiнулы, дзень наступны”) i iнш.

Нельга не прыгадаць раманы А. Асiпенкi “Непрыкаяны маладзiк”, П. Мiсько “Градабой”, аповесць I. Навуменкi “Інтэрнат на Нямiзе”, яго ж раман “Летуценнiк”.

Творам эпохi перабудовы можна назваць аповесць Івана Шамякiна “Драма” – аб ролi чалавечага фактару, аб тым, што трэба беражлiва адносiцца да людзей.

У цэнтры твора – дырэктар завода Васiль Лiхач, якi прыняy перабудову i працуе на яе, ды ягоная былая каханка, сакратар гаркома, бюракрат з бюракратаy, Ала Уладзiславаyна Налiцкая, нiзавошта не жадае саступаць новаму, перадавому. Драма пошукаy i страт завяршаецца для Лiхача трагедыяй. Аповесць напiсана па гарачых падзеях часу.