Беларуская лiтаратура

З твораy сучаснай беларускай прозы нельга абысцi раманы-бiяграфii, раманы-эсэ пра жыццё выдатных людзей нашай краiны. Сярод такiх кнiг: “Як агонь, як вада” i “Францыск Скарына, або Сонца маладзiковае” A. Лойкi – пра Янку Купалу i Ф. Скарыну, “Крыж мiласэрнасцi” В. Коyтун – пра вядомую беларускую паэтэсу Цётку, “Пры апазнаннi – затрымаць”.

B. Хомчанкi – пра Ф. Багушэвiча. Цiкавыя творы Г. Далiдовiча “Гаспадар-камень” пра мiнулае Беларусi i Э. Ялугiна “Пасля нябыту” (“Без эпiтафii”) – пра Цiшку Гартнага. “Агледзiны жыцця выдатных людзей, – пiсаy В.

Р. Бялiнскi, – заyсёды выдатныя агледзiны. Яны yзвышаюць душу i yзбагачаюць духоyна”.

З поспехам выступаюць маладыя празаiкi У. Ягоyдзiк, Х. Лялько, А. Глобус, А. Наварыч, У. Сцяпан, А. Федарэнка i iнш. Творчая моладзь шукае новыя тэмы, стылi, падыходы да асвятлення рэчаiснасцi, якая нiколi не бывае застылай. Маладыя аyтары М. Адамчык, М. Шайбак i М. Клiмковiч не без поспеху спрабуюць свае сiлы y развiццi прыгоднiцкага жанру.

Акварэльная, пластычная, псiхалагiчная проза Мiхася Стральцова, тонкага лiрыка i рамантыка, рэалiста, чые творы “На чацвёртым годзе вайны”, “Сена на асфальце”, “Свет Іванавiч, былы Дон Жуан” раскрываюць светапогляд чыстага, узнёслага пакалення, якое радуецца сонцу на роднай зямлi, росквiту прыроды i не ведае яшчэ пра пагрозу атамнай вайны, напоyнена рамантыкай першаадкрыцця свету i самых звычайных чалавечых iсцiн, што складае аснову iснавання.

Натуральны чалавек у натуральных умовах паyстае y паэзii i прозе творцы. М. Стральцоy – выдатны крытык i лiтаратуразнаyца.

Звяртае на сябе yвагу сучасная, праблемная, змястоyная проза Генрыха Далiдовiча. Празаiк стаy прадаyжальнiкам коласаyскай традыцыi y прозе. У цыкле аповесцей пра вясковых настаyнiкаy “Усё яшчэ наперадзе”, “Мiланькi”, “Завуч”, “Дырэктар” прасочваюцца рысы аyтабiяграфiчнай прозы. Кнiгi прозы “Цяпло на першацвет” (1976), “Маладыя гады” (1979), “Мiланькi” (1980), “На новы парог” (1983), “Станаyленне” (1985), “Мiг маладосцi” (1987) адметныя лiрызмам, псiхалагiзмам.

Шырокае прызнанне пiсьменнiку прынесла мастацка-гiстарычная трылогiя “Гаспадар-камень” (1986), “Пабуджаныя” (1988), “Свой дом” (1989), дзе на дакументальнай аснове yздымаюцца праблемы станаyлення беларускай дзяржаyнасцi на пачатку ХХ ст. Г. Далiдовiч пiсьменнiк, якi добра разумее псiхалогiю селянiна-працаyнiка. Канцэпцыя чалавека – гаспадара на роднай зямлi яднае прозу Г. Далiдовiча з творамi Я. Коласа, К. Чорнага, К. Крапiвы.