Беларуская лiтаратура

Як верш, што стаy народнай песняй, – “Ручнiкi” паэтэсы Веры Вярбы.

У суботу Янка

Ехаy ля ракi,

Пад вярбой Алена

Мыла ручнiкi.

– Ой, Алена-сэрца,

Дай тваю руку!

Дзе тут пераехаць

Мне уброд раку?

Дыялог сарамлiвага закаханага юнака з працавiтай i непрыступнай дзяyчынай завяршыyся нараджэннем высокага пачуцця кахання.

Беларускiя саматканыя вышываныя ручнiкi на рачной гладзi, якiя плывуць удалячынь па вiрлiвай плынi вады, у вершы з’яyляюцца сiмвалам вернасцi, чысцiнi пачуццяy. Ручнiкi рассцiлалi маладым пад ногi y час прымання шлюбу – “злюбу”.

Тут перад маладымi, усёй краiнай i прыродай ляжыць вечнасць – прастор, сонца, рака часу. “Хай iм пасвецiць i маё каханне”, – кажа В. Вярба.

Душэyным надрывам, сардэчнай трывогай напоyнена паэзiя адной з самых яркiх беларускiх паэтэс сучаснасцi Раiсы Баравiковай, у творах якой чуецца i “голас, падобны на yсхлiп пакрыyджанай дзяyчынкi”, i скрушны сум, што “вось i стала я разлучнiцай”, хоць была “цярплiвай”, “не дарма y гонары чакала твой званок”.

Паэзiя кахання Раiсы Баравiковай – яркая, высокая, узнёслая – паэзiя страт, пакут, расчараванняy, вернасцi i вышынi, калi закаханая iдзе да любiмага, “быццам на смерць”, не патрабуючы нiчога yзамен. “Я сама табе y рукi прыйду”, – кажа паэтэса. “Ты якога, дзяyчына, роду? Я – бацькоyская дачка”. А той дзень, сапраyды “высокi i шчаслiвы”, калi пакахала паэтэса, яна хоча, як сонца, “над зямлёй падняць”.

Гляджу на yсё вачамi маладымi,

i гнеyнымi, i добрымi yдвая…

Каханне i прынiзiць, i… уздыме,

пакуль у iм жыве душа мая.

    (З кнiгi паэзii “Каханне”)

Так сведчыць паэтэса. І ёй верыш, бо паэзiя – гэта сапраyдны yзлёт душы.

Паэзiя для Р. Баравiковай заyсёды была i застаецца нязменна высокай i святой. Яе вершы саграваюць душу цеплынёй пяшчоты, закаханасцi, выпакутаванасцю пачуццяy. Яны выклiкаюць душэyнае суперажыванне. Гэта гiсторыя yсяго свету, што знайшла адбiтак у душы. Яе паэзiя, як неба, узвышае i палонiць, клiча да сябе. Зборнiкi паэзii Р.

Баравiковай: “Рамонкавы бераг” (1974), “Слухаю сэрца” (1978), “Такое кароткае лета” (1981), “Адгукнуся голасам жалейкi” (1984), “Каханне” (1987), “Пад небам першага спаткання” (1990), “Люстэрка для самотнай” (1992).

Паэзiя неабходна чалавеку. Ёсць паэзiя ведаy. Ёсць паэзiя пачуццяy. Захапляе патрыятычная лiрыка. Уражваюць пейзажныя радкi, чароyная iнтымная лiрыка. Ёсць вершы-субяседнiкi, вершы-песнi. Ёсць проста вершы, якiя выказваюць простыя пачуццi.