Беларуская лiтаратура

Творы яго нязвыклыя, разлiчаныя на знешнi эфект. Кожнае слова б’е y сэрца, каб здзiвiць, аглушыць, каб ускалыхнуць душу чытача, апелюючы да асноватворнага, да гiстарычнага мiнулага, да нашых каранёy i традыцый, да выдатных асоб зямлi беларускай. Гiсторыя пераплятаецца y вершах з сучаснасцю, бiблейскiя матывы перамяжоyваюцца з сённяшнiмi сiмваламi (зборнiкi вершаy “Агмень”, “Пан Лес”).

Замiлавана, хвалююча i хораша гаворыць пра сваё захапленне высокiм святлом беларускай прыроды, пра сваё адчуванне, пра саборнасць прыроды i народа паэт Анатоль Вялюгiн:

З усiх сабораy ёсць сабор,

дзе згодзен я малiцца:

У спелым леце, спелы бор,

звiняць твае званiцы.

    (“Спелы бор”)

А. Вялюгiн натуральна i вельмi пранiклiва малюе тую незвычайную пару года на Беларусi, калi зацвiтаюць дрэвы, расквечваюцца белымi пялёсткамi, стаяць, як смятанай аблiтыя, яблынi, грушы, слiвы, а тут раптам “на цвет” надыходзяць халады – гэта зацвiтае чаромха. Іх так i называюць у народзе – “чаромхавыя халады”.

Чытаем у кнiзе “Адрас любвi”:

Па ярах сумётамi – белая чаромха,

Салаyi шалёныя б’юць на yсе лады.

Заiнела пер’е майскага чароту:

Выветрыyшы неба,

Ходзяць халады.

    (“Чаромхавыя халады”)

Беларусы здаyна належалi да цывiлiзацыi лесу. Яшчэ y мiнулым стагоддзi 80 % тэрыторыi нашай краiны заставалася пакрытай лясамi. Выпрамляючы рэкi i асушваючы балоты, людзi “выпроствалi” yласныя душы. “Азону, – просiм мы, – азону!” – пiсаy П. Панчанка. Прырода Беларусi – гэта частая змена краявiдаy: балотца, лясок, рачулка, азярцо.

Тут няма аднастайнасцi пейзажаy, нават песень у народзе не iснуе пра бяскрайнiя стэпы, моры, горы. Затое ёсць шмат вершаy пра дарогi, сосны, валуны, матчын хлеб, вятры, жыта, сонца. Паэт Васiль Зуёнак у зборнiку “Сялiба” выказвае трывогу за yсё жывое на зямлi:

Памiж сэрцам маiм i трывогай —

Як сцяна – два крутыя парогi…

Пыл на крылах вятроy развею,

Ля дарогi жыта пасею…

Я прыйду,

Я прыйду да вас, людзi,

Хай трывога мне сэрцам будзе!

    (“Сялiба”)

Лiрычна-yзнёслая, светлая i патрыятычна напоyненая паэзiя Генадзя Пашкова, узбагачаная вопытам эпохi, асабiстымi перажываннямi за yсё, што робiцца на зямлi.

Г. Пашкоy – паэт непаyторны, яркi самабытны.

Ёсць Паэт.

І якая паэта натхнiла.

Назавём яе iмем славянскiм —

Людмiла.

    (Са зборнiка паэзii “Тваiм святлом благаславёны”)

Вершы шматлiкiх паэтаy жывуць у часе i прасторы, жывяць душу i сэрца чалавека.