Қор одам

– Sen oltin olib boryapsan, men esa tuxum! – debdi xotini. – Lekin sen uni faqat bir marta olib borasan, men esa har yili tuxum qo�yaman! Taqdirlanish nimaligini ikkovimiz ham bilmaymiz! Shunisi alam qiladi!

– Ongimizning o�zi ham yetarli, xotinjon! – debdi laylak.

– Biroq, buni bo�yningga osib ololmaysan-ku! – javob qilibdi moda laylak. – Senga ozuqa ham, hamroh shamol ham yordam berolmaydi!

Shunday qilib ular uchib ketishibdi.

Tamarind chakalakzorlarida sayrab yurgan jajjigina bulbul ham shimol tomonga uchishga hozirlanibdi, ilgarigi Xelga Yovuz botqoqlik yaqinida uning sayrashlarini ko�p eshitgan ekan.

U bulbulga ham topshiriq beribdi. Xelga oqqush kiyimida uchgandan beri qush tilida gapirishni o�rganib olgan ekan, tez-tez laylaklar va qaldirg�ochlar bilan suhbat quribdi, ular ham buni yaxshi tushunibdi. Bulbul ham uning gaplarini yaxshi uqibdi: qiz undan daraxt shoxlari va toshlaridan qad ko�targan qabr joylashgan Yutlandiya yarim orolidagi qora qayin o�rmonida istiqomat qilishni tayinlabdi va undan sayroqi qushlarni qabrga qarab turishga, qabr ustida uchib, tinimsiz sayrashga undashni iltimos qilibdi.

Bulbul o�qday uchib ketibdi, vaqt ham shamolday tez o�ta boshlabdi.

* * *

Kuz faslida ehrom cho�qqisida o�tirgan lochin katta karvonning yaqinlashib kelayotganini ko�ribdi: ustiga xazina yuklangan tuyalar, yasangan-tusangan qurolli chavandozlar arab tulporlarini gijinglatib kelishayotganmish; quyuq yollari ingichka oyoqlarigacha o�sib tushgan kumushrang otlar kishnab o�ynoqlarmish.

Aslzoda mehmonlar, ular orasida yosh va go�zal arab shahzodasi uyalari hozir bo�sh turgan laylaklarning xojasi, qudratli podshoning saroyiga kelishibdi. Bu payt laylaklar hali shimolda bo�lib, qaytish vaqtlari ham yaqinlashib qolgan ekan.

Laylaklar saroyda xursandchilik avjiga chiqqan, to�y boshlangan kuni qaytib kelishibdi. Shoyi kiyimlarga burkangan, qimmatbaho bezaklar taqqan Xelga kelin, yosh arab shahzodasi kuyov emish.

Ular to�y dasturxoni to�rida, bobosi va onasining o�rtasida o�tirishganmish.

Biroq, Xelga kuyovning qorachadan kelgan, qat’iyatli yuziga ham, yuziga husn bo�lib turgan mayin qo�ng�ir soqoliga ham, kelinga mehr bilan boqib turgan o�tli qora ko�zlariga ham qiyo boqmabdi. U nigohini yulduzlardan bezak taqqan osmonga tikibdi.

Osmonda to�satdan qanotlarning shovqini eshitilib qolibdi – laylaklar qaytib kelibdi.