Қор одам

To�satdan uning ko�zlari kattalashib ketdi, kosasidan chiqquday bo�ldi!

Shisha idishga qara! Yarqirayapti! Nuri olovday lovillayapti… Qandaydir yarqiroq, vazmin! U shisha idishni titroq qo�llari bilan ko�tardi, hayajondan nafasi ichiga tushib: «Oltin! Oltin!» – deb baqirdi. U gandiraklardi, sal puflab uni yiqitishim mumkin edi. Lekin unday qilmadim, faqat ko�mirni pufladim, uni esa qizlari sovuqdan muzlab o�tirgan xonaga kuzatib qo�ydim. Uning kiyimlari ham, soqoli va hurpaygan sochlarini ham kul bosgan edi.

U qaddini rostladi. Nozik idishdagi xazinani boshi uzra baland ko�tardi… «Topdim! Topdim! Oltin!» – deb qichqirdi va quyoshda jilo berib turgan idishni ularga uzatdi, biroq… uning qo�li titrab ketdi. Idish yerga tushib chilparchin bo�ldi! Oxirgi umidi ham sovun ko�pigiday o�chdi-qoldi! G�uv-g�u-u! O�taver! Men esa alximikning uyidan chiqib ketdim.

Qisqa kunlar boshlandi, tuman nam pardasini yoyib, suvini yalang�ochlanib qolgan daraxtlar, qizil mevalar ustidan tomiza boshlagan kech kuz payti edi.

Men bardam va tetik holda qaytib keldim. Guvillab osmonni bulutlardan tozaladim, aytganday, chirib yotgan shoxlarni sindirib tashladim – bu ish xudo bilsin qanaqayu, ammo qilishga to�g�ri keldi. Borrebyudagi hokim uyi boshqacha did bilan yog� tushsa yalaguday qilib tozalab qo�yilgan edi. Valdemar Doning dushmani basneslik Ove Ramel Borrebyuga garov xat bilan keldi: endilikda uy ham, butun mol-mulk ham uniki bo�lgan edi! Men siniq derazalarga kuchimning boricha go�villab puflay boshladim, ilgagidan chiqqan eshiklarni taraqlatdim, yoriq va teshiklardan hushtak chalib o�tdim: «G�uv-g�u-u! Mayli, janob Ovega bu yer yoqmay qolsin, dedim! Ida bilan Anna Dorteya achchiq-achchiq ko�zyoshi to�kib yig�lashdi; Yohanna bo�lsa qaddini g�oz tutib turgan bo�lsa ham, yuzi murdaday oqarib ketgan edi, barmog�ini shunday tishladiki, qoni tirqirab ketdi. Lekin bundan hech qanday foyda yo�q edi! Ove Ramel Do janoblariga shu uyda umrining oxirigacha yashashga ijozat berdi, biroq bu marhamatga hech kim minnatdorchilik izhor qilmadi. Uysiz qolgan dvoryanning boshini mag�rur ko�targanini, qaddini rostlaganini ko�rdim. Shu payt tom va keksa arg�uvon daraxtiga jon-jahdim bilan shunaqayam zarba berdimki, chirimagan bo�lishiga qaramay, yo�g�on bir shoxi sinib, darvoza oldiga qulab tushdi. U supurish lozim bo�lganda supurgi bo�ladiganday o�sha yerda qolaverdi.