Қор одам

Birdan boshiga issiq bir tomchi tomibdi, yuzidan dumalab ko�ksiga, so�ng nonga tushibdi; shundan keyin issiq tomchilar duv-duv to�kilaveribdi. Inge uchun kim ham achchiq-achchiq yig�lashi mumkin?

Axir, yer ustida onasi qolmaganmi? Onaning bolasi uchun to�kkan achchiq ko�zyoshlari hammavaqt farzandiga yetib boradi. Biroq, uni azobdan xalos qilolmaydi, balki uning azobiga azob qo�shib kuydiradi. Eng yomoni dahshatli, bardosh berib bo�lmaydigan ochlik edi! Nonni bosib turish, undan bir burda sindirib ololmaslik qanday dahshat! Nazarida ichi o�zini yeb bitirganday tuyulibdi, o�zi esa har bir ovozni ichiga tortib oladigan ingichka g�ovak qamishday bo�lib qolibdi.

U yuqorida, yer betida o�zi haqida aytilgan gaplarni ro�yi rost eshitibdi, lekin hammasi yomon gaplarmish. Hatto unga chin yurakdan kuyib-yonib yig�layotgan onasi ham: «Dimog�dorlik yaxshilikka olib bormaydi! Dimog�dorlik seni xarob qildi, Inge! Meni judayam kuydirding-ku, qizim!» – deb zorlanayotganmish.

Ingening onasi ham, tepadagilarning hammasi ham uning qilgan gunohidan, nonni bosib, yer tubiga cho�kib ketganidan xabardor ekanlar. Bularning hammasini bir podachi tepalik ustidan ko�rib turgan ekan, o�sha podachi bu haqda boshqalarga ham aytib bergan ekan.

– Onangni rosa kuydirding-ku, Inge! – deb takrorlabdi onasi. – Boshqa narsani sendan umid qilmagandim ham!

«Dunyoga kelmaganim ming marta yaxshi edi! – debdi Inge o�ziga-o�zi. – Endilikda onamning men haqimda kuyib-yonishining nima foydasi bor?»

Inge bir vaqtlar uni o�z qiziday ko�rib munosabatda bo�lgan hurmatli zotlar – xo�jayinlarning ham: «U og�ir gunoh egasi.

U parvardigorning nasibasini behurmat qildi, oyog�i bilan ezg�iladi, unga marhamat eshigi haliberi ochilmaydi!» degan gaplarini eshitibdi. «Menga qattiq turib, yaxshi tarbiya berishganda edi! – o�ylabdi Inge, – yomon qiliqlarim qolib ketardi!»

Inge odamlarning o�zi haqida to�qigan «kavushim iflos bo�lmasin deb nonni bosgan dimog�dor qiz haqida»gi qo�shiqni ham tinglabdi.

Qo�shiqni mamlakatning hamma yerida kuylashayotganmish.

«Bu quloq o�lgur nimalarni eshitmayapti-ya! Aybim uchun qanchalar azob chekyapman-a! – deb o�ylabdi Inge. – Boshqalar ham qilmishiga yarasha jazolansalar edi! Anchagina odam qiynalardi! Voy, jonim qiynalib ketdi!»

Ingening joni yanada dag�allashib, yanada shafqatsizlanib ketibdi.