Қайлардасан, болалигим

Sehrli qalpoqcha muallif badiiy niyatini ifoda etishdagina qulaylik tug�dirib qolmasdan, kitobxonning qiziqishini tutib turuvchi vosita vazifasini ham bajaradi. Asar bosh qahramoni Hoshimjonning sehrli qalpoqcha yordamida turli ko�chalarga kirib chiqishi roman syujeti qurilishida muhum o�rin tutadi. Natijada kitobxon har narsaga qodir sehrli qalpoqcha yordam bergan taqdirda ham, bilim olmasdan, biron kasb-hunarning boshini tutmasdan, hayotda o�z o�rnini topib baxtli bo�lolmasligiga ishonch hosil qiladi.

Bu esa «bilim ol», «hunar o�rgan» degan quruq pand-nasihatdan ming chandon ta’sirliroqdir.

Х.To�хtaboyev qahramonlarining har biri o�ziga xos qiyofa va gapirish manerasiga ega bo�lsa-da, ularni quvnoq va hayotbaхsh yumor birlashtirib turishini ilg�ash qiyin emas. Asar qahramonlarining o�ta og�ir vaziyatlarda o�zini tutishi, sinovlarni mardona yengib o�tib, nurli manzillarga intilishi, ezgulikka sadoqati tasviri orqali ma’naviy-aхloqiy jihatidan g�oyat muhim хulosalarga kelinadi.

Yozuvchining asarlaridan asarlariga ko�chib yuruvchi qahramonlar ruhiyatidagi quvnoqlik, nutqidagi hozirjavoblik, zukkolik kitobxon qalbida iliqlik uyg�otadi. Bu esa deyarli hamma yozuvchilar orzu qiladigan, ammo ko�pchilikka nasib etavermaydigan badiiy barkamollik nishonasidir.

E’tiborli jihati shundaki, mazkur to�plamga kiritilgan hikoyalar, «Aka-uka Omonboy bilan Davronboyning qishloqqa gaz olib kelganlari haqida jajji qissa» adibning dastlabki ijodiy izlanishlariga хos хususiyatlarni birlashtirgan bo�lib, ularning ko�pchiligi qariyb ellik yillardan buyon boshlang�ich sinflarning «O�qish kitobi» darsliklaridan tushmay keladi.

Bolalar adabiyotining qon tomiri bo�lgan hayotbaхsh didaktika va badiyat uyg�unligiga yozuvchining o�ziga хos munosabati mavjud. Jumladan, «Qizg�anchiq», «Shoshqaloq», «Orif cholning o�rikzori» hikoyalarida kichkintoylar hayotidan olingan (buni adibning o�z hayotidan olingan deyish ham mumkin) e’tiborli biron voqea tasviridan kelib chiqadigan tabiiy xulosa ko�proq o�sha voqea tufayli hikoya qahramoni tushgan holat tarzida havola qilinadi.

«Qizg�anchiq» hikoyasi biror narsasini o�rtoqlariga ravo ko�rmaydigan Shavkatjon degan bolaning qilmishlariga bag�ishlanadi.