Беш болали йигитча

Lekin kamini bari bir to�ldirmadi, olmasangiz olmang, men o�rtada turganim uchun zarar ko�rishni istamayman deb pulni qaytarib chuntagiga solayotgan edi:

– Ha mayli, kam bo�lsayam bera qol, – dedi bobom shosha-pisha.

Ertasiga ishlarimiz juda tez yurishib ketdi. Pulni xurjunga solib, kolxoz idorasiga olib borgan edik kolxozning ona-bola raisi rayonga olib borib o�z qo�lingiz bilan topshirib kelasiz, boshliqlar xursand bo�ladi deb yonimizga hisobchi amakini ham qo�shib berdi…

Harbiy komissariatda bizni hu birda dadamga, eshagingizni minib kelganingizda otliq askarga yozib qo�yardim, deb hazillashgan rus komandiri kutib oldi.

Gap nimadaligini bilib, ichkaridan yana bitta komandirni boshlab chiqdi. Ichkaridan chiqqan katta komandir o�zi o�ris bo�lsa ham o�zbekcha gapirishni yaxshi bilarkan, Parpi buvamni quchoqlab peshanasidan, soqollaridan o�pib:

– Yo�q, biz urushda yengilmaymiz, sizga o�xshagan otaxonlar, mana bu yigitchaga o�xshagan askar bolalarimiz omon ekan, yanchib tashlaymiz, – deb qo�ydi.

Pul bilan kecha uyda yozib qo�yganimiz xatni ham qo�shib topshirdik. Xatda: «Ushbu pulga sotib olingan zambarakni Katta Tagob qishlog�idan borib jang qilayotgan usta Parpi buvaning o�g�illari Anorboy, Bo�rivoy, Dexqonboylar va, shuningdek usta buvaning ota avlodidan bo�lgan Mirzapolvon, Ahmadpolvon o�g�illari birgalikda otishsin…» degan so�zlar bor edi.

SULTON IZDAN CHIQIB BORYAPTI

Otam armiyaga ketgandan keyin opam bizga sal mehribonroq bo�lib qoldi. Nima bo�lsa ham maktabdan qolmanglar, otalaringning birdan-bir iltimosi shu edi, deb maktabga qatnash uchun Zulayhoga ham ruxsat berdi. Tong saharda Omon bilan Robinisani oyim traktor haydayotgan joyga eltib tashlayman, so�ng Usmon, Zulayho, Sulton to�rttovimiz maktabga jo�naymiz. Usmon birinchi sinfni bitiray deb qoldi-yu, haligacha harf tanimaydi, bir chekkaga o�tirib olib, rasm chizganichizgan.

Zulayho bo�lsa juda tirishib, astoydil o�qiy boshladi. Qolib ketgan darslarni ham yetkazib oldi. Maktabdan har kuni mukofotga yarimtadan non olib yeyapti, Sulton bo�lsa… juda rasvo bo�lib ketdi. Maktabga biron marta bo�lsin jild ko�tarib bormaydi, jildida hech narsa yo�q, nimaiki bo�lsa hammasini yo sotgan, yo nonga, mevachevagami almashtirib yuborgan.