Беш болали йигитча

– Endi, bolalar, yangi dars boshlaymiz, – sekin o�rnidan turayotib dedi muallim. Ammo bolalar yana chuvillab qolishdi, afandi aytib berasiz, afandining urushdagi sarguzashtlaridan so�zlab berasiz deb, partalarni chalib to�polon ko�tarishdi, Ishonsangiz, o�zim ham shuni talab qila boshladim, chunki Roziq tog�am qishlog�imizning eng usta latifachisi, kattalar bilan o�tirganda hammani sharaqlatib kuldirgani-kuldirgan. Hozir foydalanib qolmasak, keyin bizga hecham aytib bermaydilar.

– To�g�ri! Afandi bo�lsin!

– Afandi aytib bermaguningizcha tinchimaymiz! – deb qichqira boshladik.

– Ha, mayli… – nihoyat rozi bo�ldi muallim. U afandi boshlashdan oldin odatda bir kulib olardi, hozir ham shunaqa bo�ldi, kulib, obbo senlar-ey, deb qo�ydi. – Mulla Nasriddin armiyaga chaqirilgan ekan, komandir granata otish, nayza sanchish, o�z-o�zini himoya qilish mashqini o�ta boshlabdi. Bir mahal komandir bunday qarasa, Nasriddin okopga tushib cho�zilib yotgan emish, ha afandi nega yotibsiz, desa:

– Men o�lishni mashq qilyapman! – dermish afandi.

Bir oz kulishib olganimizdan so�ng yangi dars boshlandi. Bugun biz, ya’ni pishirilgan kartoshka qachon ulashilar ekan deb so�lagini yutib, ko�zini lo�q qilib o�tirgan shu qirq ikki nafar askar dushmanning mudofaa chizig�ini yorib o�tib, noma’lum bir tepalikni egallashimiz kerak ekan. Muallim qanday qilib mudofaa qilish, nayzabozlik jangini qanday o�tkazish, qanday qilib granata irg�itish yo�llarini o�rgata boshladi, u shunday berilib, shunaqangi bir shavq-zavq bilan gapirar ediki, nazarimizda biz o�zimizni chinakam askarlardek his qilib o�tirardik.

– Oyoqqa! – baqirib yubordi bir mahal, hammamiz sapchib o�rnimizdan turib, to�polon, ur-yiqit bilan hovliga chiqib, ko�z yumib-ochguncha, safga ham tizilib bo�ldik. Maktabimizda qirqta yog�och miltiq, o�nta yog�och granata, ikkita yog�och pulemyot bor edi.

Bu qurollar chinakam qurollardan hech qolishmasdi, faqat otayotganda og�zing bilan «paq-paq», «gumbir», «tirrtaqa-taqa-taqa» deb turishing kerak ana shunda har qanday yovni ko�z yumib ochguncha qirib tashlasa bo�ladi.

– Muxtorali akaning devoriga qarang! – buyruq berdi maktab qo�shinlarining qo�mondoni. Askarlar Muxtorali akaning devori tomonga, ya’ni o�ngga burilishdi.