Вершнікі на дарозе

Гэта быy абжыты чалавекам, досыць густа заселены кут, i Лелю тым больш дзiyным падавалася, што чары не-людзей могуць мець тут сiлу, ды i yвогуле – iснаваць.

– О, нашыя чары паyсюль, – адказаy Йурай на Лелева нясмелае пытанне, калi яны прыпынiлiся на адным з раздарожжаy. – Мы жывём тут вельмi даyно, чалавечае дзiця. І нашыя чары, i мы – частка гэтай зямлi.

– А як жа тыя «часы людзей»? – Лель перадаy лютнiсту яго бiклагу i ацёр даланёю вусны. – Што ж тады будзе… з чарамi?

Ён хацеy спытаць – «з вамi», але язык неяк не павярнуyся.

– Аднойчы yсё заканчваецца, – адгукнуyся Йурай, памаyчаyшы. – Старое мусiць сысцi, каб прыйшло новае. Такi лад рэчаy у свеце пад месяцам, чалавечае дзiця.

– І… – Лель зябка павёy плячыма. Яму чамусьцi да болю шкада стала чараy, нязвыклых i прыyкрасных, i змяiных звiваy лiнiй на камянях, i верасовага мора на дзiкiх пустках. – Няyжо нiчога нельга зрабiць?

Йурай усмiхнуyся.

– Часам я задаю сабе такое ж пытанне, – адказаy цiха. – Але не ведаю адказу.

Верасовыя скакуны неслi iх далей i далей. У засенi дубоy па пагорках часта бялелi стаячыя камянi, i тады y вецер, апроч перашэптвання лiсця, упляталiся ледзь заyважныя чалавечаму слыху зыкi. Лель, заплюшчваючы вочы, засяроджана прыслухоyваyся – i чуy, адрознiваy, як цягнуцца i трымцяць даyнiм глыбiнным спевам сярэбраныя нiцi чараy, што сыходзiлi з самой зямлi.

Што былi голасам гэтай зямлi.

Прошчы пелi i гаварылi – можа быць, мiж сабою, можа быць, гукаючыся з цёмнаю пушчай, што yсё аддалялася, аддзеленая апрацаванай зямлёй.

І гэты спеy незаyважна быy паyсюль, дамешваyся да дробату капытоy i бразгання збруi, да крокаy ветру y прыдарожных зараснiках, да перазвону вады y соннай рачулцы, што давала нырца пад гулкi масток цераз глыбокi яр.

За ярам Йурай пусцiy каня ступою. Лелеy скакун без анiякай указкi вершнiка сцiшыy хаду таксама, i зараз яны ехалi куды павольней, прыглядаючыся да ваколiцы. Магутныя дубы, у якiх дзе-нiдзе пачынала yжо залацiцца лiсце, непарушна стаялi на пагорках, а часам i спускалiся нiжэй, ледзь не да самой дарогi.

Мясцовыя, падобна, часцяком вырубалi тут векавыя дрэвы для yласных патрэб, i Лель не без шкадавання глядзеy на разарэнне дуброваy: дубы яму падабалiся. І yвогуле тутэйшы край падаваyся да дзiyнага блiзкiм, нечакана сваiм, быццам Лель пасля доyгага падарожжа, нарэшце, вяртаyся дамоy.

– То мы едзем да прошчы? – спытаy Лель, асаблiва не спадзеючыся на yцямны адказ.