Вершнікі на дарозе

Занадта ярка прыгадаyся човен, што вёз iх з маленькай сястрою цераз начную раку, iкол маладзiка y цёмным небе, i шлях па мокрым пяску, i y грозным каменным коле – вычварная здань, хiжая да дзiцячай крывi.

– …а калi, – адказваy тым часам дзяyчыне Йурай. – Калi менавiта тое заклятае возера ды нелюдскiя камянi нам i патрэбныя, чалавечае дзiця?

Яна звузiла вочы, разглядаючы лютнiста i верасовага скакуна пад iм, пасля кiнула yважлiвы пагляд на Леля, якi мiжволi yнутрана сцяyся. Апошнiм часам яму падавалася, быццам, гледзячы на яго, людзi лёгка могуць заyважыць заключанага yнутры звера – i, як звера, пагоняць ад сябе.

– …то вы нелюдзi? – працягнула дзяyчо трохi расчаравана. – А i yсё роyна: кажу, на возеры нядобра. Зданi там. Паварочвайце, кургановыя, да душы. Нават i вас – шкада.

Йурай насмешлiва чмыхнуy.

– О, гэтае чалавечае спачуванне, – сказаy, пахiтаyшы галавою.

– А сама? – не стрываy Лель. – Сама нашто тут цягаешся, калi побач зданi i страхi?

Яна пацiснула плячыма.

– Палюю, – патлумачыла проста. – Сцежкi-та ведаю. Казулю, бач, няyдала падстрэлiла, а яе ад спуду сюды панесла. Ішла па слядах, а тут вы. Ну, думаю, дай папярэджу, а то…

– Казулю, значыць, падстрэлiла? – паспешлiва перарваy яе Йурай. Дзяyчо пакiвала.

– Ну так, – адказала. – Блiзка паyдня якраз, на сцежцы з вадапою. Схiбiла трохi – слiзганулi пальцы. Дык падранак i збег. Праз уласную дурасць давялося паyдня высочваць, вышукваць крывавы след на зямлi ды апалым лiсцi.

Лютнiст, пакуль дзяyчо распавядала, стрымана кiваy i яyна нешта абдумваy, пацiраючы падбароддзе. Пасля спешыyся – i са скуранога чахла ад рэзкага руху сонна падала голас лютня. Дзяyчо, нахiлiyшы галаву трохi набок, з бессаромнай цiкаyнасцю яго разглядала – i франтаваты камзол, што паказваyся з-пад дарожнага плашча, i завушнiцу, што знiчкай мiльгала y светлых валасах.

– Сам-та не паляyнiчы, нелюдзь, – сказала дзяyчо задуменна. – І нашто табе туды?

– То як там след падранка ты знайшла? – трохi раздражнёна кiнуy Йурай, быццам i не пачуy пытання.

– Ды побач, – дзяyчо махнула рукой кудысь убок. – След да возера якраз спускаyся. Казуля нядоyга, мусiць, яшчэ пабегае: шмат крывi страцiла.

– Неба бачыць, пабегае нядоyга, – пагадзiyся Йурай, усмiхнуyшыся востра, па-ваyчынаму, i павярнуyся да Леля: – Хадзем. Цяпер асцярожна.

Лель нехаця саскочыy на зямлю.