Нелюбімыя гінуць

– Прашу, не чапай мяне… – ускрыкнула яна i, убачыyшы за Цiмуравай спiнай невялiкае возера, адчайна дадала: – Не то я yтаплюся…

– Без тваёй згоды я больш нiколi гэтага рабiць не буду, – сцягваючы кашулю праз галаву, будзённа, як нiчога i не адбылося, сказаy Цiмур. Потым ён рэзкiм рухам разарваy на грудзях майку i кiнуy яе пад ногi Айшэ. – Ідзi памыйся, i паедзем дадому…

– Дадому? – перапытала Айшэ i зноy адчула, як цела пакрываецца лiпучым потам.

– Ты ведаеш нашы законы i, канешне, разумееш, што y Грозны мы вярнуцца не можам.

Я не хачу, каб твой бацька, як барану, перарэзаy мне гарляк. Цяпер ты – мая жонка, i гэты факт павiнна прызнаць i твая, i мая радня.

– Я нiколi не буду тваёй, лепш смерць!.. – крыкнула Айшэ i, падхапiyшыся на ногi, пабегла да вады.

На гэты раз яна аказалася спрытнейшай. Не паспеy Цiмур i вокам мiргнуць, як Айшэ з высакаватага берага кiнулася y аслоненае густым кустоyем возера. І зноy няyдача – вады было па калена. Жыватом, грудзьмi яна балюча пляснулася аб мелкаводдзе, хуценька yстала i толькi наважылася бегчы туды, дзе глыбiня, на сярэдзiну, як за спiнай прагучаy зняважлiва-цынiчны Цiмураy голас:

– У гэтым возеры яшчэ нiхто не yтапiyся, – побач з Айшэ пусцiла кругi скручаная матэрыя, i агiдны голас раздражнёна дадаy: – Вады па калена аж да супрацьлеглага берага, а наyкол, на дзясяткi кiламетраy, лес…

Два месяцы Айшэ жыла y гарах, у саклi Цiмуравага даyно памерлага прадзеда Рэната.

Жыла не адна. Цiмур абачлiва, яшчэ за тыдзень да спланаванага крадзяжу нявесты, прывёз сюды, акрамя yсяго неабходнага для жыцця, i старую Камiлу, бо вельмi разлiчваy на дапамогу прабабкi.

Каб сакля стала сапраyдным жытлом, Камiла да прыезду yнука, наколькi змагла, яе yладкавала: кожны дзень палiла камiн, дзiркi y якiм, каб не iшоy дым у саклю, сама ж замазала глiнай, на невялiчкiх вокнах памыла шкло i прыладзiла фiранкi. Для нявесткi выбрала самы светлы куток i адгарадзiла яго тоyстай чырвонай плюшавай занавескай, якую разам з матрацамi i коyдрамi прывёз унук.

Акрамя хатняга клопату, Камiла вяла сапраyдную вайну з пацукамi, якiя трыццаць гадоy, што пуставала будынiна, вiдавочна, лiчылi яе сваiм жытлом. Яны зусiм не баялiся сухой згорбленай старой i разбягалiся толькi тады, калi старая шпурляла y iх цi галяком, цi кавенькай. У ход пайшлi прывезеныя Цiмурам i пасткi, i атрута, але Камiла была перакананая, што лепш за yсё дапамагае багун, якiм яна кожны вечар абкладвала i падлогу, i yсе закуткi.