Эксгумацыя

– Няма куды мне yцякаць, – скiдваючы цяжкую засоyку, прабурчаy Нямцоy, – i баяцца няма каго, даyно перажыy свой страх…

Нарэшце дзверы расчынiлiся, i на парозе yзнiкла сутулая постаць Нямцова з учарнелай газнiцай у прыyзнятай правай руцэ. Ён, прыжмурыyшыся, адначасова з надзеяй i страхам сiлiyся разгледзець няпрошаных гасцей, але, убачыyшы людзей у НКУСаyскай форме з вiнтоyкамi напагатове, паспешлiва адвёy позiрк i, унiкаючы глядзець на «гасцей», паволi павярнуyся i пашкандыбаy у хату.

Пры святле газнiцы Нямцоy выглядаy гадоy на семдзесят, хаця паyгода таму яму споyнiлася шэсцьдзесят. Асаблiва y гэтую хвiлiну старыла ссутуленая спiна, але y прыземiстай, шырокай постацi адчувалася насцярожана-ваяyнiчае напружанне, ён, быццам лясны звер, адчуваy небяспеку кожнай клетачкай арганiзма. Гэтае напружанне перадалося i лейтэнанту, якi раптам уявiy, што Нямцоy можа y любы момант крутнуцца i запусцiць у яго газнiцай. Нават у носе непрыемна заказытаy прыкры пах газы. Ён, канешне, паспее стрэлiць, але што, як загарыцца адзенне?

Лейтэнантава трывога быццам перадалася сяржанту.

– Стой, дзед! – рэзка скамандаваy ён i, калi ссутуленая постаць спынiлася, скоса зiрнуyшы на yсхваляванага начальнiка, выдыхнуy: – Кругом!

Адна смертаносная чорная руля yперлася Нямцову y грудзi, другая y жывот. Ад гэтага дотыку гаспадар хаты знерухомеy, халодныя, лiпучыя мурашы хваляй прабеглi па спiне, перахапiла дыханне.

– Стаy газнiцу на падлогу, – працягваy камандваць сяржант.

Нямцоy няспешна, па-старэчы крактануy, паставiy лямпу i, перасiльваючы сябе, паблажлiва yсмiхнуyся:

– Што гэта вы, хлопцы, раптам замiтусiлiся?

– Пагавары y мяне… – сяржант балюча тыцнуy руляй карабiна Нямцову y жывот. – Ураз у распыл…

– Цяпер рукi yгору i два крокi да сцяны, – урэшце yспомнiy пра свой начальнiцкi абавязак лейтэнант i, калi Нямцоy падпарадкаваyся, кiyнуy сяржанту: – Абшукай.

– Ха-ха-ха! Кулямёт у штанах! – нервова рагатнуy царкоyны стараста, i гэты грудны смех быy больш падобны да рыку загнанага y пастку звера.

«Пяць гадоy iшоy сюды, – адчайна шукаючы выйсця, думаy Нямцоy. – Перажыy усё, што толькi можа вынесцi чалавек. Вужом круцiyся, лiсiцай звягаy, абы толькi выжыць i дайсцi.