Капитан Грант болалари

‒ E’tirof qilishim kerakki, – deb davom etdi kapitan, – undan keyingi graus so�zi meni qiyin ahvolga solib qo�yyapti – uni nima deb tarjima qilishni bilmayapman. Ehtimol, buning ma’nosini bizga uchinchi hujjat ochib berar. Oxirgi ikki so�zga kelsak, ularni tushunish oson: bringt ihnen – «ularga… qiling» degan ma’noni bildiradi. Buni birinchi hujjatning xuddi shu so�zlar singari yettinchi satrida turgan inglizcha assistance so�ziga qo�shsak, o�z-o�zidan: «ularga yordam qiling» degan ifoda kelib chiqadi.

‒ To�g�ri! «Ularga yordam qiling» degan ifoda kelib chiqadi! – deb takrorladi Glenarvan. – Lekin u bechoralar qayerda? Hozirgacha falokat yuz bergan joy to�g�risida hech gap yo�q.

‒ Zora fransuzcha hujjat aniqroq bo�lsa, – dedi Elen.

‒ Bo�lmasa fransuzcha hujjatni o�qiylik, – dedi Glenarvan, – bu tilni hammamiz bilganimiz uchun uni o�qish uncha qiyin bo�lmaydi.

Fransuz tilidagi hujjatning aniq ko�chirmasi mana bunday edi:

‒ Bunda raqamlar bor ekan! – deb yubordi Elen. – Qaranglar, janoblar! Qaranglar!

‒ Ishni marom bilan qilaylik, – dedi Glenarvan, – boshdan boshlaymiz. Bu uzuq-yuluq so�zlarni birin-ketin tiklab ko�rishga ruxsat etinglar. Dastlabki so�zdanoq ma’lum bo�ladiki, gap uch machtali kema to�g�risida boryapti. Kemaning nomi inglizcha va fransuzcha hujjatlardagi so�zlardan ma’lum bo�ldi: uning nomi «Britaniya».

Qolgan ikki – gonie va austral[9 - Austral – janubiy.] – so�zdan biz uchun faqat ikkinchisi tushunarli.

‒ Mana bu qimmat baho tafsilot, – dedi Jon Mangls, – demak, kema halokati janubiy yarim sharda yuz bergan.

‒ Bu u qadar aniq emas, – deb e’tiroz bildirdi mayor.

‒ Davom etaman, – dedi Glenarvan. – Abor so�zi aborder[10 - Aborder – yetib olmoq, chiqib olmoq.

] fe’lining o�zagidir. U bechoralar qandaydir bir sohilga chiqib olganlar. Lekin qayerga? Contin so�zining ma’nosi nima? Qit’a emasmikin?[11 - Continent – qit’a, materik.] So�ngra cruel[12 - Cruel – shafqatsiz.].

‒ Gruel, – deb qichqirib yubordi Jon Mangls. – Nemischa hujjatdagi graus so�zining ma’nosi bu yoqdan chiqdi: grausam shafqatsiz degani!

‒ Davom etamiz! Davom etamiz! – dedi Glenarvan.