Капитан Грант болалари

‒ Bo�lmasa, azizim Eduard, siz yoki siz o�zingiz muhtaram, Paganel, tushuntirib beringlar, bu nima gap o�zi?

‒ Men hech narsani izohlab o�tirmayman: men isbot qilaman, – dedi Paganel. – Mana bu men ispan tilini o�rganish uchun har kuni foydalanadigan kitob. O�z ko�zingiz bilan ko�ring, mayor, o�shanda men sizni aldamayotganimga ishonasiz.

Shunday deb Paganel o�zining son-sanoqsiz cho�ntaklarini titkilay boshladi va bir necha minutdan keyin juda titilib ketgan bitta kitobni chiqarib, ishonch bilan mayorga uzatdi.

Mayor kitobni olib, ko�zdan kechira boshladi.

‒ Bu nima degan asar? – deb so�radi u.

‒ Bu «Luiziada», – deb javob berdi Paganel, – ajoyib qahramonlik poemasi, unda…

‒ «Luiziada» dedingizmi? – dedi Glenarvan.

‒ Ha, do�stim, ulug� Kamoens yozgan «Luiziada»ning xuddi o�zginasi.

‒ Kamoens deysizmi? – deb takror so�radi Glenarvan. – Bechora do�stim, Kamoens portugaliyalik-ku, axir! Siz keyingi olti haftadan beri portugal tilini o�rganayotgan ekansiz!.

.

‒ Kamoens… «Luiziada»… Portugal tili… – deb g�uldurab qoldi Paganel.

Uning ko�zoynak ostidan chaqnab turgan ko�zlari qorong�ulashdi, atrofini o�rab turgan hamrohlarining birdan qah-qah urib yuborganlari qulog�ini kar qilayozdi.

Patagoniyalik pinagini ham buzmadi. U ko�zi oldida bo�layotgan, lekin o�zi tushunolmayotgan bu ishlarning nima bilan tugashini sabr bilan kutib, jim turardi.

‒ Obbo, men tentag-ey, ovsar-ey, – dedi nihoyat Paganel.

– Ana xolos! Demak, haqiqatan ham shunday bo�pti-da! Buni men qilibman-a, men! Bu qanday badbaxtlik, axir! O�zingiz bir o�ylab ko�ring: Hindistonga keta turib Chilidan chiqib qoldim! Ispan tilini o�rganayapman deb, portugal tilida gapirib yuribman! Bunisi endi juda o�tib ketdi! Agar ish shunday davom etaversa, bir kunmas bir kun derazadan sigaramni tashlab yuborish o�rniga o�zimni otib yuboraman-ku!

O�z muvaffaqiyatsizligiga bunday munosabatda bo�lganini, o�zining kulgili bir holga tushib qolganiga bo�lgan munosabatini ko�rib, kulmaslikning iloji yo�q edi.

Buning ustiga kulgini eng oldin Paganelning o�zi boshlab berdi.

‒ Kulinglar, do�stlarim, chin yurakdan kulinglar! – derdi u. – Lekin ishoninglarki, o�zimning bu ishimga hammadan ham ko�proq o�zim kulaman! – deb u shunday qah-qah urib kular ediki, butun dunyoda bironta ham olim bunchalik kulmagan bo�lsa kerak.