Знатныя гісторыі: эліта Гродна ў перыяд XVI—XVIII стагоддзяў

Яна iшла пешшу i прыхапiла з сабой дзяцей. Зроблена гэта было, вiдаць, дзеля дэманстрацыi асаблiвай рэлiгiйнай стараннасцi, аналагiчнай той, што дэманструюць пешыя паломнiкi XXI стагоддзя.

Рэлiгiйны складнiк прывiваyся дамашнiмi настаyнiкамi, а таксама y езуiцкiх калегiумах i Вiленскiм унiверсiтэце, якi заснаваy Стэфан Баторый, пераyтварыyшы y езуiцкую акадэмiю вiленскi калегiум.

Важкi yклад у развiццё мясцовай адукацыi yнеслi i iншыя каталiцкiя ордэны, у прыватнасцi, дамiнiканцы: iх гродзенская навучальная yстанова была адной з найлепшых у краiне i магла пахвалiцца адной з самых вялiкiх бiблiятэк у ВКЛ.

Канешне, багатая шляхта нярэдка выязджала вучыцца за мяжу.

Паляванне i рыбалка

Адным з базавых заняткаy гродзенскiх шляхцiчаy, самых розных узростаy, з'яyлялася паляванне. Падобнае баyленне часу дапамагала (аyтар тут не пасаромеецца каламбура) забiць адразу некалькiх трусаy.

Паляванне на аленя. Стэфана дэла Бэла. XVII стагоддзе. Нацыянальная бiблiятэка Польшчы.

Паляванне служыла забавай, разнавiднасцю ваеннай трэнiроyкi, а трафеi, безумоyна, былi карысныя i маглi выкарыстоyвацца для прыгатавання страy з дзiчыны, а, акрамя таго, у шляхецкай гаспадарцы не былi лiшнiмi i шкуры здабытых жывёл.

Гарадзенскiя лясы славiлiся як выдатнае месца для пераследу дзiчыны, i нездарма пакоi Стэфана Баторыя, у яго замку, былi запоyнены шматлiкiмi паляyнiчымi трафеямi, а на гербе горада красуецца алень святога Губерта (альбо Яyстафiя) гэта значыць, нябеснага заступнiка палявання.

Не цуралiся шляхцiчы i рыбалкi. У 1699 годзе, Кшыштаф Завiша лавiy рыбу y вельмi элiтнай кампанii, i напiсаy пра гэта так:

«Я адправiyся y Гродна, разам з чашнiкам ВКЛ Тарло, дзе ён ладзiy сваiм слугам вяселле. Падчас знаходжання y Гродне, мы yвесь час вялi гутаркi на розных вячэрах i паседжаннях. Калi мы выязджалi з Гродна, нас запрасiлi на рыбалку да пана Язерскага, дзе былi пан гетман, пан чашнiк i iншыя».

Тут варта заyважыць, што рыбакi тых гадоy, гэтак жа як паляyнiчыя, мелi магчымасць здабываць значна больш шматлiкiя i разнастайныя трафеi.

Транспарт i сувязь

Больш-менш буйныя саноyнiкi шмат ездзiлi па краiне, удзельнiчая y палiтычным жыццi Рэчы Паспалiтай.

Перамяшчацца памiж гарадамi, або па вулiцах аднаго населенага пункта, можна было на канi, або y экiпажы.