Знатныя гісторыі: эліта Гродна ў перыяд XVI—XVIII стагоддзяў

Вядома, што Марцiн Матушэвiч ехаy у карэце гетмана Масальскага ад гродзенскага езуiцкага касцёла да замка.

Часам выкарыстоyваyся i рачны транспарт.

Суднаходства на гродзенскай зямлi было развiта з даyнiх часоy, i y басейне Нёмана нават будавалi асаблiвыя судны, якiя лiчылiся характэрнымi менавiта для гродзенскага карабельства. Гаворка пра вялiзныя вiцiны, даyжыня якiх, паводле некаторых звестак, перавальвала за 40 метраy. У 60-х гадах XVII стагоддзя, шляхцiц Мiланоyскi, слуга Яна Храпавiцкага, плыy на такiм судне па Нёмане, але п'яны рулявы не справiyся са сваёй справай i лёс «Тытанiка» вiцiна не паyтарыла, паводле Храпавiцкага, дзякуючы таму, што «Цудоyным чынам яе Бог выратаваy».

Шляхцiцы едуць на сеймiк. Мiхал Ключэyскi. XIX стагоддзе. Нацыянальны музей у Кракаве.

Акрамя важных палiтычных сходаy, мэтай паездак нярэдка быy манастыр, якi наведвалi з рэлiгiйных памкненняy, або сядзiба iншага шляхцiца, якi запрашаy знаёмых дваран на вяселлi, хрэсцiны, пахаваннi, рэлiгiйныя святы цi проста сяброyскiя пасядзелкi.

Пры гэтым адсутнасць тэлефонаy i iнтэрнэту не перашкаджала падтрымлiваць сувязь з патрэбнымi асобамi. Шляхцiц мог напiсаць у дзень некалькi лiстоy. Вядома, што Ян Храпавiцкi, знаходзячыся на занёманскiм прадмесцi Гродна, пiсаy лiст на правы бераг, не маючы для зносiн патрэбы y асабiстай сустрэчы з адрасатам – гетманам ВКЛ, Мiхаiлам Казiмiрам Пацам, якi кватараваy паблiзу. Храпавiцкi мог сабе дазволiць карыстацца кур'ерамi, у якасцi лёгкадаступнай сiстэмы сувязi, прыкладна так, як калi б ён тэлефанаваy свайму суседу y XXI стагоддзi.

Кухня i посуд

Асаблiва прыемнымi зносiны маглi быць падчас сяброyскiх пасядзелак.

Вядома, што застоллi былi звычайнай справай для мясцовых дваран. Падчас баляванняy госцi i гаспадары банкетаy, канешне ж, часцяком ужывалi гарачыльныя напоi.

У Гродне былi даyнiя традыцыi пiваварства, многiя бровары размяшчалiся, да прыкладу, у далiне Гараднiчанкi.

Карысталiся папулярнасцю i iмпартныя вiны, сярод iншых, венгерскiя.

Як i людзi ХХІ стагоддзя, шляхта часоy Рэчы Паспалiтай далёка не заyсёды прытрымлiвалася yмеранасцi.

Напрыклад, апiсана тыднёвая гарадзенская папойка знакамiтага Караля Радзiвiла па мянушцы «Пане Каханку», якi купiy у Гродне венгерскага вiна на велiзарную суму, а затым паехаy, з гэтым вiном, далей, працягваючы сваволiць у мястэчках, якiя траплялiся па дарозе.