На парозе раю

– Вазьмiце, Юля, гэты заварнiчак на памяць. Я яго з Сiбiры прывезла. Некалi памру, а вы будзеце на яго часам паглядваць i мяне yспамiнаць.

– Што вы, Клаyдзiя Мiхайлаyна, ён вам самой, можа, патрэбны, – запярэчыла Юля.

– Бярыце, бярыце, я хачу, каб вы помнiлi мяне.

– Дзякую, Клаyдзiя Мiхайлаyна, я вас i так нiколi не забуду. Дарэчы, гэты мой жанiх таксама пэyным чынам звязаны з маёй працай. Некалi я брала y ягонага бацькi iнтэрв’ю, а ён мяне запомнiy i знайшоy.

– Мэтанакiраваны хлопец.

Дасць Бог, усё будзе добра.

Гэтыя словы Клаyдзii Мiхайлаyны супакоiлi i абнадзеiлi дзяyчыну. Юля паднялася з-за стала, падзякавала гаспадынi за пачастунак, накiравалася да выхаду, бо сапраyды трэба было спяшацца вычытваць газетныя палосы, каб своечасова выпусцi выданне y свет. Жанчына правяла яе да дзвярэй. І толькi цяпер Юля заyважыла нейкую нецярплiвасць у вачах жанчыны, пэyна, яна хацела сам-насам яшчэ раз перачытаць артыкул.

8

Клаyдзiя Мiхайлаyна прагна yпiлася вачамi y газетны тэкст.

Спынiлася, перачытала радкi: «Ведаеш, як страшна, горка i крыyдна, калi цябе, маладую, поyную сiл i жадання працаваць, цябе, што прайшла вайну, нi y чым не вiнаватую, на дзесяць гадоy пазбаyляюць волi! Але, можа, яшчэ пакутлiвей перажывала я вызваленне, калi адчувала сябе адрынутай, выкiнутай з жыцця i нiкому непатрэбнай. На працу не бралi, сустракалi пагардлiвымi позiркамi…»

Клаyдзiя Мiхайлаyна выцерла няпрошаныя слёзы, паглядзела y акно, нiбы там, за шклом, магла yгледзець нешта важнае, што прынесла б спакой душы.

Аднак даyнiя крыyды ажылi, вярэдзiлi душу. Яна паспрабавала сябе супакоiць, разумеючы, што лiшнiмi хваляваннямi толькi цiск падымеш, а таму зноy паглыбiлася y чытанне.

«За што павесiлi на мяне кляймо ворага народа зразумець цяжка. Нейкi звышпiльны нкусавец (напэyна, план выконваy) у маёй любоyнай цыдулцы, адрасаванай аднаму чалавеку, заyважыy прыкметы шпiёнскай дзейнасцi. Да апошняга моманту не магла паверыць, што мяне, сакратара падпольнага Антопальскага райкама камсамола, узнагароджаную двума медалямi i ордэнам, на той час партыйнага работнiка, на дзесяць гадоy кiнуць у турму…» – прачытаyшы гэтыя радкi, Клаyдзiя Мiхайлаyна задаволена yсмiхнулася i падумала, што тут яна добра выкруцiлася, не стала варушыць тыя даyнiя свае сардэчныя мiтрэнгi.

Якi сэнс вяртаць застарэлы боль, калi часам не хапае сiлы на тое, каб проста жыць.