На парозе раю

А дзе ж вы працавалi пасля турмы?

– Уладкавалася y бiблiятэку дзiцячага дома. Сваiх дзяцей у мяне не было, усю любоy я аддавала гэтым сiроткам. Яны мне пасля лiсты пiсалi з усiх канцоy краiны.

– Вы так i не выйшлi замуж?

– Замужам я была, але мой муж, таксама былы арыштант, не хацеy дзяцей, меy слабое здароyе. Яго жорстка бiлi на допытах, мо найперш за тое, што меy шляхетнае паходжанне. Ён быy перакананы, што два старыя лагернiкi не могуць нарадзiць здаровае дзiця. Зрэшты, пэyна, адчуваy, што мала яму гадоy адмерана.

Пражыy ён пасля турмы yсяго дванаццаць гадоy i аднойчы цiха сканаy у сне. Спынiлася сэрца. А я yсё жыву. Нiшто y маёй душы не змянiлася y адносiнах да радзiмы. Вы ведаеце, Юлечка, зараз некаторыя выходзяць з камунiстычнай партыi, спальваюць бiлеты, а я хачу вярнуць свой партыйны бiлет.

– Нашто вам гэта? – здзiвiлася журналiстка.

– Напэyна, хачу яшчэ раз вярнуцца y маладосць. Пачакайце, зараз я пакажу вам сiбiрскiя фотаздымкi. У мяне iх шмат.

Юля незаyважна для сябе праседзела y Клаyдзii Мiхайлаyны да прыцемкаy, разглядваючы фотаздымкi, слухаючы яе аповед пра жыццё y лагеры, пра сiбiрскую прыроду i тамашнiх людзей, схамянулася, калi гаспадыня паднялася i yключыла святло.

– Вой, я y вас столькi часу забрала! Даруйце, калi ласка! Як надрукуюць матэрыял, я абавязкова патэлефаную, – спахапiлася Юля.

– Можа, не трэба пiсаць пра мяне? – зноy выказала сумненне гаспадыня.

– Трэба! Яшчэ як трэба! Дзякую вам за yсё, – дзяyчына нечакана для сябе самой нахiлiлася i пацалавала старую y шчаку як блiзкага чалавека.

3

Юля з асалодаю yдыхнула вечаровае паветра, напоенае пахам першай маладой лiстоты. Колькi разоy яна абяцала сабе, што наступнай вясной возьме адпачынак i будзе назiраць, як распускаюцца i цвiтуць дрэвы, як наступае лета, весцi дзённiк, запiсваць усё да драбнiц, кожную змену y прыродзе. Але гэтыя абяцаннi так i заставалiся няздзейсненымi, бо заyсёды навальвалiся нейкiя праблемы i справы, а потым прыходзiла лета, калi хацелася з’ехаць куды-небудзь на мора цi хоць на возера, каб не сядзець у задушлiвым горадзе.

«Ужо раскiсла. Думай пра атыкул, – загадала яна сабе. – Што ж я напiшу пра Клаyдзiю Мiхайлаyну? Бабулька вельмi прыязная, сiмпатычная. Але, здалося мне, нешта недагаворвала. Зрэшты, хто з нас гатовы расказаць пра сябе yсю праyду-матухну? Нiхто. У кожнага свае грахi i тайны! Што расказала, тое i напiшу.