Двое на вуліцы

У галаве было тлумна, у вушах шумела, i яму здавалася, быццам ён правальваецца y нейкую глыбокую яму – аж вецер, адстаючы, свiшча недзе за iм. Гэтакi стан у яго, ён помнiць, ужо быy – тады, здаyшы апошнi экзамен у школе, хадзiy ён з хлопцамi на рэчку купацца i ледзь там не yтапiyся. Шырока растапыранымi пальцамi, сутаргава, як за нешта цвёрдае, выратавальнае, за што можна yчапiцца i yтрымацца, хапаyся тады Алег за ваду, стараyся зацiснуць яе y кулакi, але яна цадзiлася праз пальцы, выслiзгвала са жменяy, i ён iшоy усё глыбей i глыбей – на дно…

Ён узняyся i сеy.

Крыху ачуyшыся, пачаy дыхаць раyней i yспомнiy, што самая лепшая рада, якую чалавек можа даць сабе y такi момант, – гэта паспрабаваць угаварыць самога сябе.

– Пачакай, пачакай, – разважаy ён i адчуваy, што yся яго iснасць супрацiyляецца гэтым разумным думкам. – Чаго ты гарачышся? І што ты можаш зрабiць? Ну, пойдзеш, ну, наб’еш нос яму. Ну, надаеш аплявух жонцы. Ну, i што з таго? Што гэта зменiць? Ты думаеш, жонка пасля гэтага кiнецца табе на шыю, скажа «а мой жа ты любы» i вы, шчаслiвыя, пойдзеце дамоy? Не, такога не будзе.

Не, гэта так не робiцца. Тут усё складаней. І прасцей. Паколькi яна yжо адважылася на такое, пайшла, цяпер нiякi бой не паможа. Бi яе цi не бi, боем ужо не вернеш. Гэтым не прымусiш пакахаць зноy. І нiхто тут табе не паможа – нi родзiчы, нi сябры, нi нават прафсаюзная арганiзацыя цi таварыскi суд, якiя заyсёды з ахвотаю, нiбыта яны толькi гэтага i чакалi, накiдваюцца на yсе вось такiя, крута заматаныя, сямейныя клубкi – у рашучай надзеi хутка yсё разбэрсаць i разблытаць.

Яно, канечне, можна было б i пайсцi, i палаяцца, i пакрычаць. Можа б, i yдарыць каго. Але ж усё гэта толькi каб сагнаць сваю злосць, каб аслабанiцца ад чагосьцi прыкрага, каб вылiць з сябе yсе змрочныя, цёмныя думкi, якiя цяжка, аж да галаyнога болю вiравалi y iм i не давалi нiяк супакоiцца.

Розум зараз быy лiшнi. Розуму y iм нiшто не слухалася. Зараз у iм панавалi, гаспадарылi тыя страшныя, непадуладныя сiлы, ад якiх звычайна налiваюцца вочы крывёю.

Балела душа. Так заyсёды бывае, калi цябе неспадзявана, без прычыны пакрыyдзяць. Вось так балела y яго душа, калi яны з сябрам, яшчэ студэнтамi, былi на бульбе i вярталiся аднаго разу з танцаy з суседняй вёскi, а на iх напалi п’яныя хулiганы i проста так пабiлi – ён памятае, што тады не балела y яго нi рассечанае брыво, нi падпухлае века, нi разадраная губа, а менавiта саднiла душа. Яна балiць яшчэ i сёння, калi ён згадвае пра той вечар.