Бөбөктөр үчүн. Кыргыз эл жомоктору

Калтар болсо алды?кы эки бутун к?т?р?п асманды тиктеп калат. Б?рк?т ?т? бийик к?т?р?л?п, карааны к?зг? к?р?нб?й ?лб?лд?п калган кезде шукшурулуп тик сайылып келип калтарды башынан мыкчый кармап к?кк? к?т?р?лд? да, жерге таштап жиберди. Калтарды алышкандан кийин жолдоштору: – Эки жолу б?рк?тт?н томогосун алды?, бирок салбады?, ?ч?нч? жолу гана салды?, мунун себеби кандай? -деп баладан сурашат.

– Биринчи жолу асыл менен асыл кантип беттешет деп б?рк?тт? калтарга салууга колум барбады. Экинчи жолу асылды асыл кантип кыят деп салууга колум барбады, ?ч?нч?с?нд? тобокел деп чымырканып туруп б?рк?т?мд? кое бердим, б?рк?тт?н асманга бийик чыкканынын себеби, ал канчалык бийик к?т?р?лс?, ошончолук тиктей берип т?лк?н?н к?з?н? жаш толот, качырып келе жаткан б?рк?тт? к?рб?й калат.

Акчекир деген б?рк?т ушул, -деди бала.

Эл: «Чынында байдын кызы балага ылайык экен» дешип, баланы ?йл?нд?р?п-жайландырып коюшат.

ЖЫЛАН МЕНЕН КИШИ

Илгери- илгери бир дыйкан болгон экен. Эгинин отоп ж?рс?, жакын эле жерден ышкырган дабыш чыгат.

«Эмне болду экен?» – деп карай калса, бет ма?дайында эки- ?ч кадам аралыкта эгинден да бийигирээк болгон жылан куйругу менен тикесинен турат. Дыйкан апкаарып жыланды тиктеген боюнча туруп калат. Баягы жылан да кишиден к?з?н албай, тостоё тигилет. Дыйкан да к?з?н ирмебей к?пк? чейин карап тура берет.

Бир топтон кийин дыйкан жылан менен арбашып калганын билип, бир аз эсин жыйып, мындай учурда эмне кылуу керзк экенин элден уккандары боюнча жасоого аракет кылат.

Жылан менен арбашып турганда ал кыймылдап, же бурулуп кетпей, жыландын атын табууга аракет кылып, ар кандай ысымдарды айта баштайт: «Мар», «Могой», «Мокочо», «Кайыш», «Айнек», «Айнекк?з», «Уу», «Заар», «Чаар»!

Бирок жылан эч кыймылдабай тикесинен катып турат. Дыйкан жыландын аты ушул болуп калбасын деп болжогон с?зд?р?н жобурап улантат. Бирок таба албайт. Жылан анда- санда ышкырып коюп, тилин соймо?дотуп, дыйкандан к?з?н албай кыймылсыз. Булардын арбашуусу созула берип, бир топ убакыт ?т?т.

Т?ш ченде дыйкандын кызы атасына тамак алып келет. Келсе, атасы жылан менен тиктешип турат. Атасы к?нд?н ысыгына какталып тура берип, б?тк?н боюнан шорголоп тер кетип, деми кыстыгып, ичи к??п бара жаткан экен. Жыланды караса анын да ичи к??п, шайы кетип, к?з? тостоюп чанагынан чыгарына аз калыптыр. Кыз ж?р?г? т?ш?п бир кадам жасай албай каккан казыктай туруп калат.

Кызыын келгенин билген дыйкан: «Топчумду чеч!» – деп айтууга гана ара? кудурети келет.