Бөбөктөр үчүн. Кыргыз эл жомоктору

Эмнегедир шол замат баягы жыландын ичи тарс эте жарылып, сулап жатып калат. К?рс?, жыландын аты «Топчу» экен. Жыландын аты табылган со?, ичи жарылып кетиптир.

Жылан менен арбашкан адам, жыландын атын таба албаса ичи к??п, жарылып ?л?т экен.

Ошентип дыйкан жыланды же?ип бала- бакырасы менен аман- эсен оокатын кылып жатып калган экен.

ОТУНЧУ ПАДЫША

Бир заманда Султаналы деген отунчу болгон экен. ?з?н? ылайык кембагалдын кызы Умсунайга баш кошуп «эки бакыр, бир тукур» болуп оокат кылышат.

Аялы к?п кечикпей эле эркек т?р?п бериптир. Баланын кубанычы менен жыла?ач- жабык эстен чыгып кетет. Мырза аттуу баласы бат эле чо?оюп, он жашка чыгат.

Султаналы ?й- б?л?с?н, ?з кардын тойгузуу ?ч?н «?лб?с оокат, чыкпас жан» дегендей, кара жанын карч уруп, к?н?г? талаадан отун терип калаага сатуучу экен.

К?нд?рд?н биринде кыла?гыр чайга тоюп, ?лб?с оокатка жан талашат. Койнуна бир к?м?чт? салып, жолду карата к?п ойлорду ойлоп баш катырды. «Мен алтымыштан, кемпирим эл?? жаштан аштык. Демек эк??б?з те? картайдык.

Артыбызда керки, чотту жыйнап, атыбызды ?ч?рб?й турган тукумум Мырза бар. Жалгызымдын колун адалдап коюуга кудуретим келбеди. Атаганат!» – деп далай жерге келип калганын да ?з? билбей калыптыр.

Отун алуучу жеринде эмне кыларын билбей, «урушарга жоо таппай, урунарга тоо таппай» жолдун боюнда сары сан болуп тере? ойго батып отуруп калат. Бир убакта ордунан ыргып туруп артын к?зд?й ж?н?йт. Баратып кантип уулунун тоюн бер??н? ойлонду: «Кой, аздан акча жыйнайын, катып койгон акчамды таптакыр унутуп калбайын, к?р?ч, кой алып туруп, уулума той берип, элден бата алайын» деп кызык кыялга батты.

Жолдо келе жатып к?зд?н жоосун алган сонун куурайларга к?з? т?ш?т. Ана- мына деп карап турбай Султаналы жол боюндагы шуудурап турган куурайларды оро баштады. К?нд?г?с?н?н алда канча к?п куурай жыйнап, бекемдеп та?ып, к?т?р??г? к?п аракеттенип, кара терге т?шт?. Бир маалда эптеп д??г? с?йр?п жеткирип, чарчап алы кеткендиктенби, аны ордунан кайра жылдыра албады.

Б?тк?н бою суу болуп, ?з? кара терге т?шт?.

К?т?р? албайт, к?т?р?п тура калайын дегенде, башынан ашып к?м?л?н?п кетет. Бир туруп ызаланып, бир туруп капаланды. Кандай жеткир??н?н амалын таппай, казыктай болуй жолду карап туруп калды.

Жолдон ?т?п бараткан жолоочу к?р?п- билип тургансып Султаналынын кыжырын кайнатып суроо берди. Ал жини келип:

– К?з?? к?р, кулагы? кере?би? Боору? ачыса жеткирип бер, болбосо эмнеге куру с?йл?йс??, – деп кыйкырып ?н?н катуу чыгарды.