Адбіць у чужынцаў кляйнотаў сваіх

Далей, далей – прэч з гэтага замарачнага сну.

Да краю мядзянае раyнiны – а той усё ж iснаваy – дабраyся на карачках, зьнявечаны й спанявераны. Тут пачыналася шэрая зямля, парослая кустоyем. Ён упаy на сьпiну i аддыхаyся. Колькi разоy цыркануy крывёй. Паветра yсё гарачэла. Вiдаць, патроху наблiжаyся да цэнтру апраметнай.

Калi апёкi на целе дзiyным чынам загаiлiся, падняyся й рушыy праз кусты. Лiсьце на iх было вострае як лёзы, i ймкнулася yчапiць яго як мага часьцей i балючэй. Ён не зважаy на парэзы, пiльнуючыся абранага кiрунку.

Ягоныя пакуты толькi пачыналiся.

Зямля пад нагамi, i без таго напечаная, раптам задымiлася й запалала. Шукаць паратунку не было дзе. Заставалася бегчы наперад – там на гарызоньце вымалёyвалiся высокiя сiлюэты чорнага колеру.

Ён ня помнiy, колькi разоy згараy зажыва на той раyнiне. Помнiy, што зьбiyся з падлiку.

Часткаю свайго аганiзуючага розуму Ўсьцюжанiн адзначаy жахлiвую няслушнасьць навакольля. Пакуль ён нема крычаy, ахоплены полымем, зьверху радасна шчабяталi нябачныя птушкi, а ля востралiстага кустоyя мiрна пасьвiлiся каровы.

Хто мог прыдумаць такое месца? Хiба што звар’яцелы бог. Альбо д’ябал. І чаму тут апынуyся ён: ня злодзей, не вычварэнец, ня кат – просты кантрактнiк?

Калi заyважыy быy руiны места y першы раз, то падумаy, што гэта ягоны Краснаярск i ён вяртаецца дамоy. Нават у пекле прыемна пабачыць родны кут, знайсьцi хоць бы нейкi сэнс у пачварнай фантасмагорыi.

Але неyзабаве памылка сталася вiдавочнай. Гэта быy не Краснаярск, гэта…

Усьцюжанiн завярнуyся й пайшоy назад.

Зноyку паyтаралiся жахi. Зноyку зьмянялiся y карагодзе сьпёка, халадэча й сьмерць. Да лявы, попелу й сьнегу дадалiся агромнiстыя камары, якiя аблеплiвалi яго воблакам i высмоктвалi кроy цi не дасуха.

Ён iшоy прэч ад руiнаy, ня збочваючы, але i другi раз выйшаy да iх з таго самага боку. Заставалася толькi гiстэрычна расплакацца й пабегчы наyздагад…

Калi наперадзе yзьнiк паказальнiк на Гомель, ён даyмеyся, што yжо тройчы бачыць места з усходу.

Ня тое, каб у пекле былi yсход цi захад, але ён нiбыта глядзеy на руiны Гомлю з Бранскае шашы, па якой i yехаy сюды некалi y складзе Першага мiратворчага. Калi ж гэта было? Здаецца, стагодзьдзi таму.

«Вiдаць, хтосьцi вельмi хоча, каб я туды патрапiy. І выбару мне не пакiнулi».

Кiм мог быць гэты «хтосьцi», заставалася няясным. Дагэтуль ён не сустрэy у апраметнай жаднае разумнае iстоты, але – iрацыянальна, падсьвядома – баяyся натрапiць на дэманаy.