Новая Зямля: Куканія

Апошнiм месцам, якое пазнаy Юргель, былi Ваyкавiшкi. Там, у Прытульнай Бабравiне, пан Анцута, пэyна, папiваy кестранк, мацаy Струмiлавых пакаёвак i не здагадваyся, што вiтаyчане аблупiлi яго як лiпку. Далейшыя землi заставалiся Юргелю невядомыя. Хiба што, прыгадваy, на yсход ад Вiленскага ваяводзтва ляжыць Смаленскае. За iм – Амсьцiслаyскае. А яшчэ далей, за гарамi й морамi, – страшэнная Чорная Лопаyка. На тым ягоныя геаграфiчныя веды i скончвалiся. Ён нарадзiyся y Яшунах, што y Троцкiм ваяводзтве, а большую частку жыцьця прабавiy у Вiленскiм павеце, дзе наймаyся лёкаем да чарговага пана, пакуль яго не выганялi за чарговую правiну.

Юргель вылаяy сябе за тое, што змарнаваy столькi часу на бязьдзейнасьць, i памеркаваy, як можна выйсьцi зь незайздроснага становiшча. Зрэдку яны мiналi невялiкiя паветраныя выспачкi, i y Юргеля, якi сядзеy на борце, абхапiyшы нагамi паyбачэнак, каб ня yпасьцi, узьнiк якi-нiякi плян. Трэба было адно чакаць.

Ён глядзеy на Лёдзю побач i спрабаваy падаць ёй знак, але yсё марна.

Шнар побач не зьвяртаy на палонных асаблiвае yвагi, прысьвячаючы яе краявiду пад iмi i паперчыне y руках. Калi-нiкалi ён перакрыкваyся з Прокшам наперадзе i нешта выкрэсьлiваy алоyкам.

Пэyнага моманту Вяльля засталася справа – Юргель зразумеy, што яны yзялi курс проста на yсход. Пасьля паднялiся y паветры – наперадзе выткнулiся горы. Ён ледзь не адубеy на вышынi, але неyзабаве яны прамiнулi граду i зноy паляцелi над лесам.

Як i чакаy Юргель, калi вакол сутонела i апошнiя прамянi Лiлеi асьвятлялi адно йрванае пярыстае надхмар’е над галавой, аэрабарлiна скiнула хуткасьць. Марэны y небе не было. Зямля yнiзе падавалася чорным прасьцiрадлам, накiнутым на непрыбраны бяседны стол. Шнар запалiy налобны лiхтарык, а Прокша – скiраваныя наyскасяк да зямлi фары.

Угледзеyшы наперадзе пад бортам тое, на што спадзяваyся, Юргель пачаy дзеяць.

– Стойце, стойце! Што гэта там? Ды такi вялiзны, – залямантаваy, паказваючы пальцам назад.

Прокша запаволiy хаду аэрабарлiны, а Шнар азiрнуyся. Юргель кiнуy пагляд унiз i прычакаy патрэбнага моманту.

«Выдатна».

Ён памацней ухапiyся нагамi за паyбачэнак i расхiстаy яго, удаючы сябе гiстэрыкам.

– Вунь жа ён, вунь там! Аёечкi, толькi гляньце.

Перад тым як перакулiцца цераз борт, Юргель пасьпеy вырваць паперчыну з рук Шнара.

Ён куляyся y паветры разам з паyбачэнкам. Чуy крык на барлiне.