На дняпроўскім лузе

– Глядзiце ж, каб не сорамна было перад людзьмi! – сказаy тады на развiтанне Максiм. – Вунь Андрэй Яyменаy, ты ж ведаеш нашага земляка, пятнаццаць гадоy адсядзеy за забойства чалавека, i то кожны раз здалёк прыязджае, наведвае магiлу сваёй мацi. А вы нават нагой не ступаеце!..

Па даyнай завядзёнцы, на Радаyнiцу, Максiм з Марынай з’ездзiлi y Белыя Берагi, а y Слаyнае, дзе быy пахаваны Максiмаy бацька, завiталi на другi дзень. Толькi выйшлi з аyтобуса – насустрач iмчыць на веласiпедзе Іван Кузняцоy.

Яму yжо за семдзесят гадоy, але ён тут зараз адзiн з самых моцных i актыyных жыхароy. Радасна павiтаyшыся, ён паведамiy:

– А вы хiба не сустрэлi аyтамабiль? Фёдар жа прыязджаy на нейкай шыкоyнай iншамарцы. Казаy, пабыy на могiлках, а зараз заедзе да родзiчаy у Залессе.

– Ах, як шкада, што не засталi, – засмуцiлiся Новiкавы.

Яны тады наведалi yсе магiлы землякоy, аддалi данiну павагi, успомнiлi добрым словам. І звярнулi yвагу, што на магiлах Фёдаравых бацькоy не было нi кветачкi.

.

Праз некалькi дзён Максiм пазванiy Фёдару:

– Слухай, сябра, шкада, што мы размiнулiся. А ты y Залессе заязджаy?

– Ды я… – адчувалася, што Фёдар нечакана збянтэжыyся. А y тэлефоннай трубцы пачуyся i голас Клавы, якая, вiдаць, была побач з мужам.

– Я нiкуды не ездзiy, – нейкiм драyляным голасам прамовiy Фёдар.

– Дык Іван жа Кузняцоy казаy, што бачыyся i размаyляy з табой! – не адступаy Максiм.

– Нiкуды я не ездзiy, – паyтарыy Фёдар i стаy развiтвацца.

– Значыць, ездзiy потайкам ад сваёй Анiсiмаyны! – «вылiчыла» тады Марына. – Але чаму хоць кветачку якую не паклаy?

…Адарваyшыся ад думак, Максiм рашыy неадкладна ехаць у Белыя Берагi. Сабраy усе неабходныя рэчы, сёе-тое з харчоy (а там прыедзе аyталаyка – можна будзе дакупiць!) i паiмчаy на аyтавакзал.

Больш як тыдзень ён пражыy у хаце нябожчыка-цесця, зрабiy шмат малюнкаy i накiдаy, а самае галоyнае – цудоyна адпачыy.

Вярнуyся дадому – i адразу да паштовай скрынi.

Там набiлася столькi рознай карэспандэнцыi, што нават не yмяшчалася, бо Максiм, нягледзячы на дарагавiзну, выпiсваy процьму газет i часопiсаy. Максiм стаy разбiраць. Вылецела з газеты i ластаyкай паляцела долу тэлеграма. Максiм падхапiy яе. Тэлеграма была ад Клавы. Яна паведамляла, што нечакана памёр Федзя. Здарылася гэта, мяркуючы па даце адпраyкi тэлеграмы, якраз тыдзень таму.

Максiм кiнуyся да тэлефона. Трубку падняла Клава.