Ислам модернизациясы. 1 Бөлім

М?хаммед д?уiрiнде Арабияда барлы?ы кем дегенде бес араб пай?амбары белсендi болды. М?хаммедтi? ?арсыластары оны? бас?а «пай?амбарлар» мен ?андай да бiр ?асиеттi м?нге ие а?ындар (шаир) арасында айтарлы?тай айырмашылы?ты к?рмедi. Алайда идеологиялы? ж?не саяси т?р?ыдан ал?анда М?хаммед ерекше т?л?а болды, б?л исламны? табыс?а жетуiнi? ма?ызды себептерiнi? бiрiне айналды. М?хаммед белсендi меккелiк ханифтердi? бiрi болды. Ол Меккеде д?ниеге келген, ??райш тайпасынан шы??ан, ?ойшы, керуен саудасымен айналыс?ан.

610 жылы 40 жасында ?зiн бiр Алланы? елшiсi (расулы) ж?не пай?амбары (н?биi) деп жариялап, Меккеде ислам деп ата?ан жа?а монотеистiк дiндi уа?ыздай бастады. М?хаммед уа?ыздарында бiр Алла?а иман келтiруге ша?ырды, м?мiндердi? бауырласты?ы мен ?арапайым моральды? нормаларды ?стану туралы айтты. Алайда М?хаммедтi? идеялары о?ан д?шпанды? таныт?ан меккелiк а?с?йектер арасында ке? ?олдау таппады. 622 жылы М?хаммед бiрнеше iзбасарларымен бiрге м?шрiктердi? ?удалауынан Меккеден М?дина?а ?ашады. М?хаммед М?динада ?аланы? араб хал?ын ?з айналасына жинап, ал?аш?ы м?сылман ?ауымын (?мбет) ??рды. Сегiз жыл бойы М?диналы? м?сылмандар мен Меккелiк м?шрiктердi? арасында ай?ын дiни ре?ктерге ие кескiлескен к?рес (?азауат) болды. Адамдар арасында?ы ?сiм?орлы? пен те?сiздiктi айыпта?ан М?хаммедтi? iлiмi исламны? танымал болып, тез таралуына ы?пал еттi. 630 жылы м?сылмандар Меккенi жаулап ал?аннан кейiн ислам жалпыараб дiнiне айналды, ал Мекке исламны? орталы?ына айналды. Айма?ты? тез исламдануына 5 – 7 ?асырларды? басына ?арай ежелгi Набатей, Химяр, Саба, Пальмира мемлекеттерiнi?, Лахмидтер, Гасанидтер ж?не Киндиттер патшалы?тарыны? ыдырауы ы?пал еттi. М?хаммед ?айтыс бол?аннан кейiн теократиялы? мемлекет – Халифат ??рылды. Зайырлы ж?не рухани билiктi? толы?ты?ы халифтердi? ?олында шо?ырлан?ан. Ал?аш?ы халифалар ?бу Б?кiр, Омар, Осман ж?не ?ли болды. Олардан кейiн халифатты Омейяд (661–750) ж?не Аббасидтер (750–1258) ?улеттерi биледi. 7-8 ?асырларда?ы ал?аш?ы ислам мемлекетiнi? ж?ргiзген жаулап алу со?ыстары Батыс ж?не Орталы? Азия елдерiнде, Солт?стiк Африкада, ?ндiстанны? бiр б?лiгiнде ж?не Закавказьеде исламны? таралуына ?келдi. Ислам Т?ркия ар?ылы Бал?ан т?бегiне де енiп кеттi. Ислам теологиясы т?р?ысынан е? ал?аш?ы м?сылмандар

Адам мен Хауа (Хауа ана) болды. Ислам пай?амбарлары: Н?х, Ибра?им, Д?уiт, М?са, Иса ж?не т.б.