Амир Темур севган юрт

Temur Shahrisabz taxtini egallay olmay sarson bo�lib yurgan paytlarda bir kun shu qishloqlik keksa kampirnikiga tushadi. Kampir – Darxon momo mehmondorchilikka shavla pishiradi. Ochiqib o�tirgan Temur ovqatning o�rtasidan olib yeydi va og�zi kuyadi. Kuzatib turgan momo: «Temurga o�xshama-da!» deydi. Hayron bo�lib, gapning ma’nosini so�raganda «Temur ham sen kabi shoshib, Shahrisabzga hujum qilgandi, yengilib og�zi kuydi. U oldin atrofdagi qishloqlarni egallashi kerak edi», deydi. Gap nimadaligini tushungan Temur shunday yo�l tutadi va zafar qozonadi.

Darxon momoga shu katta ariqdan pastki ulusning boj-xirojini bag�ishlaydi.

2. Ishlari yurishmay turgan paytda Temurning esiga Darxon momo tushadi va navkarlarini maslahatga yuboradi. Momo hech narsa demay, bog�idagi keksa daraxtlarni kesa boshlaydi. Temur ham qari lashkarboshilari o�rniga yoshlarni tayinlab, maqsadga erishadi.

3. Hindistonni zabt etib qaytayotgan Temur shu yerga yetganda Darxon momoni eslaydi.

Uni toptirib kelib, yana bir marta shavla pishirib berishini so�raydi. «Shavlangiz shirin bo�lmabdi», deydi bu safar jahongir tatib ko�rib. «O�shanda sen och eding, och qolib yeyilgan har qanday ovqat shirin tuyuladi», deb javob beradi momo.

Bu dalil – buyuk shaxsning ustozlaridan biri ayol kishi ekani – noyob hodisa, azaldan ham yurtimiz oqila ayollar vatani bo�lganining isboti. Darxon qishlog�i «Sharq yulduzi» kolxozi hududida, shu nomli ariq ham bor.

MULOHAZA

Cafarimiz kutilgandek o�tmoqda.

Firqa xodimi Yusupov boshliq homiylarimiz tashvishlarimizni baham ko�rib, juda odamgarchilik qilishdi. Rayijroqo�m muovini Xurram Tuymayev, hatto biz bilan toqqa borishga ham tayyor bo�lib turibdi. Bizni uyushtirgan umumiy kayfiyat – avlodlar ruhi oldidagi qarzdorlikdan tashqari bobomiz Temur tufayli qarindosh bo�lib qolgandek edik.

Yo�l-yo�lakay uchraydigan muammolarni hal qilishda uyushqoqlik, cho�chimay mas’uliyatni zimmaga olish, qozonning og�ir tomonini ko�tarishga urinish kabi holatlar o�zbekning to�yidagi og�aynilar, qo�shnilarning jipsligini eslatardi.

Xullas, hamma o�zini Sohibqironning uzoq ajdodi deb bilar, bu mashvaratga halol ishtirok etishni xohlardi.

Ba’zan dil tubida cho�kib yotgan xudbinlik hislari ham jazavaga kelib qolar, o�zaro buyuk ajdodimizni talashish, unga o�zini bevosita «payvandlab qo�yish»ga urinish hollari ham uchrardi.