Амир Темур севган юрт

Xususan, Temurning kindik qoni tomgan tuproq, deganda Ibn Arabshohning asarida Xo�jailg�or qishlog�i ko�rsatilsa-da, bu ma’lumot nisbiy, u aslida Keshning Shahrisabz mahallasida; Oktbyar posyolkasidagi Tarog�li qishlog�ida; Chiroqchi-Qarshi oralig�ida; Muborakda – Zanjirli quduqda tavallud topgan, degan da’volar aytildi, bular atrofida munozaralar bo�ldi.

Yakkabog�da esa bir ziyolinamo kishi hammaning diqqatini o�ziga tortib, manbalarda Temurning barlos urug�idan, deyilgani xato, otasi – sayidlar avlodidan bo�lib, barloslarning piri bo�lgan, deb qoldi (o�zi ham sayidlardan ekan).

Hatto «falon rassom katta tog�amga qa rab Ulug�bek suratini chizuvdi, men esa Temurga o�xshayman» deb sha’ma ham qildi. Bunday da’volarda qancha miqdorda haqiqat bo�lishi mumkin, lekin asosiy masalaga daxli kam.

Ehtimol, Sohibqironning tug�ilgan joyini ignaning uchidek aniqlik darajasida topish, urug�ini belgilash qandaydir qiziquvchilar klubi uchun kerakdir, biroq bunday ma’lumotlarning fan uchun, xususan, merosxo�rlik uchun zarracha ham ahamiyati yo�q, deb o�ylayman.

Mabodo, shu yo�nalishdagi munozaralarga zo�r berilsa, ish absurd (betamizlik)gacha – ikki qishloqning bir-biri bilan yoqalashuvigacha borishi mumkin, lekin muddao hosil bo�lmaydi. Biroq eng katta haqiqat shundaki, Amir Temur mana shu zaminda tug�ildi, o�sdi, yashadi, bizga vatandosh, qondosh, dindosh.

E’tiqodni bayroq qilib, buyuk jahongir haqidagi bor gapni jamoatchilikka ma’lum qilish xizmatiga – marhamat! Qolaversa, bobomiz otining izi qolgan har bir qarich joy tadqiqotga muhtoj, negaki, u yerda tariximizning bir parchasi yashiringan.

Mana, Yakkabog� qishlog�idagi Yodgor Valloma(t) madrasasi xarobasi. Butun qolgan ikki koshinli minora uch xil rangda, naqshlari ham hamohang emas. G�isht terilishi, pardozlarda nafislik yetishmaydi, loyihasi o�ziga xos (nishablikda qurilgan). Sho�ro davrida hammom, aroq do�koni, voenkomat bo�lgan yodgorlik juda ayanchli holda, madrasa hujralari buzilib ketgan, hovli tashlandiq suprindixonaga aylangan. Yakkabog�liklar uni Temur saltanati ilk davrida (yoki undan ham oldin), hali oliy imoratlar qurish tajribasi bo�lmagan paytda bunyod etilgan, deb hisoblashadi. Bu gapda qanchalik haqiqat bor, bilmadim. (Yana afsus: yetti asr guvohi yemirilib, yo�q bo�lib borayapti.