Амир Темур севган юрт

G�o�lmashara darasida ikki qoya (orasi 50–60 metrdan 150–200 metrgacha bor)ga arqon tortib askarlarini osiltirib o�tkazar ekan. Bunday mashqni, hatto, Qal’ayi sheron darasida (oraliq 2 kilometrlar chamasi, balandlik 500 metrdan kam emas) ham takrorlarkan. Bovurchida shunday tekis maydonlar borki, ming lashkar ham ot surib jang qila oladi. Ho�kizburun oldida yaqinlargacha tegirmon toshlari (odatdagidan kichikroq) turarkan. Dara tabiiy jihatdan juda qulay, to�satdan hech kim bostirib kela olmaydi.

Uzoq-yaqinni ko�rgan ekspeditsiya a’zolari bunday manzaralar betimsol va takrorlanmas ekanini tan oldilar.

Ko�pchilik shu sayhonlikda tunash va g�orga ertalab jo�nash taklifini bildirishdi. Chunki tepada suv yo�q, faqat yayov borish mumkin. Bir guruh «jangovar qism» (olti kishi ajralib chiqdi) supada uxlash istagini izhor qilishdi. «Bo�linmanglar, bo�ri ko�p», deyishdi boshqalar. Tashabbuskorlar esa «Nizomda «Muborak supada tong ottiriladi», deyilgan. Biz buni bajarmas ekanmiz, kelajak avlodlar kechirmaydi» degan da’voni qo�yishdi.

Buni rad etib bo�lmadi. Men ham ular bilan ketdim.

Bir soatlar tik qiyalikdan tirmashib yo�l yurdik. Nihoyat, silliq terilgan toshlarga ko�zimiz tushdi, uzunligi 18–20, balandligi 3–5 metr. Yovvoyi qoyalar orasida inson qo�lining izlari issiq va madadkor tuyuldi. Supa yuzida besaranjomlik, olov qoldiqlari, toshlar sochilib yotibdi, irg�itilgan, sindirilgan shishalar ko�zga tashlanadi.

Qo�lbola supurgi yasab, obdon tozaladik, tosh terib o�choq yasadik. Atrofda qari daraxtlar rosa yiqilib yotibdi, mo�l-ko�l o�tin hozirladik. Xuddi yozgi ta’tildan uyiga qaytgan shaharlikdek, hafsala bilan bir zumda hamma narsani muhayyo qildik. Endi tong ottirsa bo�ladi.

Kimdir yerni bir metrlar chuqurlikda kavlabdi, go�ng va somonli loy qatlami ko�rinib turibdi. Supaga tik ravishda uch joyda ko�milgan ustunning o�rinlari bor. Supadan shipgacha 15 metr keladi. Ehtimol, bir vaqtlar xonachalar bo�lgandir.

G�orga kirish joyi ulkan xarsanglar bilan to�silgan. Qorong�ulik cho�ka boshladi, harorat – mo�tadil.

O�tin to�plab, olov yoqdik. Gulxan atrofida yarim tungacha gaplashib o�tirdik, pastda, daryo bo�yida ham ertalabgacha o�t o�chmadi.

Tong g�ira-shirasida pastdagilar ham shovqin-suron bilan yetib kelishdi. Qisqa mashvaratdan so�ng sinoatli g�or safari boshlandi. U ikki qismdan iborat.