Беларуская лiтаратура

Малады паэт Мiхась Чарот, якi неyзабаве стане кумiрам лiтаратурнай моладзi i правафланговым у яе магутных шэрагах, яшчэ толькi выходзiy на арэну лiтаратурнага жыцця. Кузьма Чорны – выхадзец з самых нiзоy беларускага сялянства – вучыyся y Нясвiжскай гiмназii, якую скончыy у 1917 г. Мiхась Лынькоy, якi пабывае пазней на розных войнах, што наканавана было перажыць яго роднаму краю, не абмiнуyшы нiводнай з iх, знаходзiyся на фронце. На франтах Грамадзянскай вайны ваявалi будучы пiсьменнiк Мiкола Нiкановiч, крытык Адам Бабарэка.

Масавы лiтаратурны рух на Беларусi пачаyся y 1923–1925 гг., калi былi yтвораны лiтаратурныя аб’яднаннi, групоyкi, калi пачала выходзiць вялiкая колькасць лiтаратурных часопiсаy, газет, альманахаy, зборнiкаy, кнiг, лiтаратурных дадаткаy да газет i часопiсаy.

У гады пасля Кастрычнiка 1917 г., замежнай iнтэрвенцыi i Грамадзянскай вайны Янка Купала, Якуб Колас, Змiтрок Бядуля востра перажывалi час складаных iдэйных пошукаy. Яны заyсёды былi са сваiм народам, захоyваючы светлую веру y iдэалы свабоды, роyнасцi, шчасця, iмкнучыся спазнаць iсцiну, кiруючыся з самага пачатку пачуццём уласнага сумлення, выяyляючы y творчасцi глыбiнны народны дух, што, як i цвярозы розум i здаровы сялянскi практыцызм, дапамагала арыентавацца y палiтычных падзеях таго часу.

Пiсьменнiкi перадавалi y творах усю складанасць жыцця грамадства пераломнай эпохi.

Творы беларускiх пiсьменнiкаy друкавалiся y 20-я гады y выдавецтве “Адраджэнне” (пазней “Савецкая Беларусь”). “Органам новага пiсьменнiцтва” называy Я.

Колас газету “Савецкая Беларусь”, якая адыграла выключную ролю y фармiраваннi новага атрада беларускiх пiсьменнiкаy. У “Савецкай Беларусi” працавалi Я. Купала, Ц. Гартны, М. Кудзелька (М. Чарот), А. Гурло, Я. Журба, З. Бядуля, К. Крапiва i iнш.

У лiстападзе 1923 г. пачаy выходзiць часопiс “Маладняк”, спачатку як орган ЦК ЛКСМБ, пазней стаy органам Усебеларускага аб’яднання паэтаy i пiсьменнiкаy “Маладняк”. Менавiта з утварэннем гэтага масавага лiтаратурнага аб’яднання, фактычна з канца 1923 г.

, абуджаецца актыyнае лiтаратурнае жыццё рэспублiкi.

Варта сказаць, што лiтаратурны рух на Беларусi y 20-я гады y многiм выяyляy асаблiвасцi тых лiтаратурных працэсаy, якiя адбывалiся ва yсёй савецкай лiтаратуры. Каб зразумець усю складанасць узаемаадносiн пiсьменнiкаy i лiтаратурных груповак у гэты перыяд, варта мець на yвазе, што yсе пiсьменнiкi yваходзiлi y тую цi iншую арганiзацыю. Разыходжаннi часцей за yсё мелiся y эстэтычных праграмах.