Беларуская лiтаратура

Парываннi былi шчырымi, непасрэднымi – знайсцi новыя формы для выяyлення рэчаiснасцi, для раскрыцця новага, як тады бачылася, рэвалюцыйнага зместу жыцця, выявiць нетрадыцыйны, наватарскi падыход, сказаць новае, свежае слова y лiтаратуры.

Дзейнасць лiтаратурных аб’яднанняy на Беларусi

Свежай плынню y беларускай савецкай лiтаратуры стала лiтаратурнае аб’яднанне “Маладняк”. Яно праiснавала даволi доyга, дало жыццё iншым лiтаратурным групам, адчувальна паyплывала на развiццё лiтаратуры. У яго шэрагах выхавалася цэлая плеяда маладых паэтаy, празаiкаy, драматургаy, крытыкаy, публiцыстаy, журналiстаy, прапагандыстаy роднага слова.

Арганiзацыйнае афармленне “Маладняка” адбылося y Мiнску 28 лiстапада 1923 г., калi iнiцыятыyная група, у якую yваходзiлi А. Александровiч, М. Чарот, А. Бабарэка, А. Дудар, А. Вольны i Я. Пушча, заявiла на адным з пасяджэнняy у клубе “КiМ” аб заснаваннi згуртавання лiтаратурнай моладзi. Старшынёй лiтаб’яднання стаy М. Чарот.

Маладнякоyцы вялi шырокую прапаганду мастацкай творчасцi y масах (“Мастацкае слова – масам” – пад такiм дэвiзам выходзiлi многiя кнiгi), клапацiлiся аб выяyленнi маладых лiтаратурных сiл, аб iх выхаваннi i прафесiйным росце, распрацоyвалi новыя тэмы, дзейнiчалi напорыста i актыyна.

Вялiся пошукi новых форм у мастацтве для адлюстравання дынамiкi жыцця.

Лiчыцца маладнякоyскiм аyтарам было гонарам у той час. “Мы зарунелi на беларускiх загонах”, “мы – маладняк гэтых новых усходаy” – гаварылася y дэкларацыях лiтаб’яднання.

“Маладнякоyскiя шэрагi папаyняюцца такiмi паэтамi, якiя з глухiх куткоy Беларусi iдуць у лапцях i нясуць у торбачках свае творы. Але пяюць гэтыя песняры-лапцюжнiкi весела, бадзёра!” – пiсаy М. Чарот у артыкуле “Маладнякоyскiмi крокамi”.

Рост патрабаванняy да мастацкай творчасцi, неабходнасць развiцця розных жанраy, стыляy, iмкненне падняць эстэтычны yзровень мастацкiх твораy сталi прычынамi расколу “Маладняка” i yтварэння лiтаратурнага аб’яднання “Узвышша” (1926–1928), куды yвайшлi К.

Чорны, К. Крапiва, У. Дубоyка, А. Бабарэка i iнш. Многiя yзвышэнцы адкрыта не згаджалiся з пазiцыяй маладнякоyцаy, не маглi задаволiцца агульным станам беларускай лiтаратуры. “Узвышша” займалася пераважна творчымi пытаннямi, члены гэтай арганiзацыi паставiлi на мэце даць сапраyды “каштоyнае y беларускай лiтаратуры”, клапацiлiся пра высокi эстэтычны yзровень сваiх твораy, пра нацыянальнае аблiчча лiтаратуры, пра культуру творчасцi.