Сляды волатаў

І y самую гарачыню, апоyднi хлопцы адседжваюцца y хаце, глядзяць тэлевiзар альбо чытаюць кнiгi. У драyлянай хаце i y летнюю спякоту прыемны халадок.

Горай гусям. Іх у дзеда Сашы шэсць: старая гусь i пяць маладых. Яны ходзяць на поплаy за вёску шчыпаць траву. Але ж гусям патрэбна не толькi трава, але i вада. А сажалка сухая. Таму дзед Саша паставiy у садзе старыя цынкавыя ночвы, каб гусi маглi прыйсцi з поплава папiць вады, нават i паплёхацца i адпачыць у садзе ад сонца y цяньку пад яблынямi.

Таму y хлопцаy ёсць абавязак – вылiваць з ночваy брудную, ускаламучаную ваду i налiваць з калодзежа свежую да прыходу гусей.

На гэты раз хлопцы забылiся напоyнiць ночвы. Седзячы y хаце, яны пачулi незадаволенае гагатанне гусей у садзе, вызiрнулi y акно. Гусi стаялi ля амаль што парожнiх ночваy, стукалi дзюбамi y дно, але напiцца не маглi. Таму незадаволена i перагаворвалiся мiж сабою.

Пакуль маладыя гусi тапталiся ля ночваy, старая гусь стаяла збоку, уважлiва аглядалася, нахiляючы галаву то на адзiн, то на другi бок, а потым паклыпала да плота.

На плоце вiсеy рукамыйнiк. У iм была налiтая вада. Падапхнуy шток рукамыйнiка yгору – i вада пацячэ, мый рукi, калi ласка.

Гусь, вiдаць, запомнiла, як людзi мыюцца пад рукамыйнiкам. Падышла да яго, разявiла дзюбу i падапхнула шток угору. Вада пацякла y дзюбу. Раз, другi, трэцi. Гусь крыху напiлася, тады i маладыя выстраiлiся y чаргу да рукамыйнiка.

Праyда, з рукамыйнiка не надта нап’ешся, i, калi Ягорка вылiy першае вядро калодзежнай вады y ночвы, гусi дружна кiнулiся да iх.

Удосталь напiлiся, паплёхалiся, прыселi y цяньку, перад тым як яшчэ раз напiцца i iсцi на траву.

Хлопцы i яшчаркi

Гэтых грацыёзных земнаводных даyжынёю з пядзю, падобных на маленькiх кракадзiльчыкаy, можна сустрэць у полi, на yзлеску, у сухiх барах, на yзбочынах дарог i пры чалавечым жыллi.

У нас на дачы яшчаркi жывуць пад хляyчуком. На зiму яны затыкаюць сваю норку сухою травою, апалым лiсцем i спяць. У красавiку – маi выходзяць з норак, адаграваюцца на вясновым сонцы.

Зеленаватыя, алiyкавыя цi буравата-шэрыя, з цёмнымi палосамi yздоyж хрыбетнiка, у маленькiх чорных крапiнках, з зеленаватым альбо белым брушкам, яны палююць на маленькiх жучкоy, павучкоy, конiкаy i розных дробных насякомых-шкоднiкаy, якiя жывуць у агародах.

У чэрвенi яшчарка-мама кладзе y ямку цi неглыбокую норку ад шасцi да дванаццацi яек, з якiх неyзабаве з’яyляюцца на свет маленькiя яшчарачкi. У жнiyнi яны yжо дарослыя i палююць на градах.