Сляды волатаў

Няцяжка здагадацца, што рабы конь – гэта цётухна восень, паны – дрэвы, а прыгажуны – елка, сасна i ядловец, якiя засталiся y зялёных строях. І не толькi яны: ледзь прыкметны бруснiчнiк таксама не скiдвае блiскучыя лiсточкi. Яны трымаюцца на галiнках i на сцюдзёным ветры, i пад снегам. Потым шмат ападзе, але большасць дачакаецца вясны i yсмiхнецца сонейку.

Як сцвярджаюць батанiкi, бруснiчнiк жыве па дзвесце i нават больш гадоy, хоць мае кволыя карэньчыкi. Сапраyдны доyгажыхар, мiжволi пачнеш паважлiва ставiцца да такой незвычайнай раслiнкi.

Растуць бруснiцы побач з чарнiцамi i буякамi, але яны не замiнаюць адны адным. Бруснiчнiк рассцiлаецца, як зялёны дыван, аж напачатку шкада ступаць. І yсюды, куды нi кiнеш вачамi, чырванеюць ягады. Паспяваюць яны y канцы жнiyня. У гронцы бываюць i спелыя, i няспелыя пацеркi. Зялёныя ягады кепска захоyваюцца; назбiраyшы iх, даводзiцца шмат выкiдваць. Найлепш хадзiць па бруснiцы восенню, калi y гронцы няма белых плямак. Спелыя бруснiцы трымаюць у вадзе, тады яны доyга не губляюць сваю кiслiнку i вiтамiны.

Бруснiчнiкi – сапраyдны рай для многiх птушак i звяроy, асаблiва для цецерукоy i глушцоy, рабчыкаy i курапатак… Збiраючы ягады, не забывайце, што лясных дзяцей наперадзе чакае суровае выпрабаванне голадам. i калi мы любiм родную прыроду, то павiнны берагчы ягаднiкi – цудоyныя сталоyкi дзiкiх жывёл.

Журавiны

Што за казачнае слова «журавiны»! Колькi музыкi, пяшчоты y кожным гуку! Так i хочацца yголас паyтарыць: журавiны, журавiнка… Быццам гэта не назва, а замова-весялiнка.

Хутка прамiльгнула лета. Восень апранае дрэвы y залатыя строi. i сонечным дзяньком, i y дажджлiвы дзень клiчуць грыбнiкоy любiмыя мясцiны. Там чакаюць iх баравiкi, апенькi цi зялёнкi.

Ну а мы хадзем у ягады, у журавiны. Дарога няблiзкая – на балотныя iмшарыны. На колах туды не заедзеш i пешкi не yсюды пройдзеш, бо пад нагамi дрыжыць, гайдаецца зямля, а хвойкi растуць з растапырамi-галiнамi. Пад iмi купiны сядзяць, падобныя на мяккiя падушкi.

Журавiны восенню з моцнай кiслiнкай, свежых надта шмат не з’ясi. Затое яны лекi – няма iншых такiх на свеце. Пра гэта людзi ведалi здаyна. Шмат якiя стравы адразу становяцца царскiмi, калi гаспадыня не забылася пра балотныя пацеркi. Назаву хоць бы добра yсiм вядомую кiслую капусту з журавiнамi.