Дюймчахон. Сандиқ-самолёт. Йўлдош ўртоқ

Sovuq Dyuymchaxonning jon-jonidan o�tib ketibdi. Ko�ylakchasining julduri chiqibdi, jajjigina, nozikkina qizaloq bunaqada sovqotmaydimi, axir! Qor ham yog�a boshlabdi, Dyuymchaxon uchun har bir qor zarrasi bizning bir belkurak qorimizga teng ekan. Biz-ku katta odamlarmiz, uning esa bor bo�y-basti atigi bir dyuym ekan. U quruq yaproqlardan biriga o�ranibdi, lekin bundan badani isimabdi, sho�rlik shamolda tebranayotgan kuzgi barg kabi qalt-qalt titrar ekan.

Shunda Dyuymchaxon bu o�rmonni tark etib, o�ziga qishlik boshpana topmoqchi bo�libdi.

U yashayotgan o�rmon ortida kattakon dala bor ekan. Undagi g�allani allaqachon yig�ib olishgan, faqat muzlagan tuproqda quruq xas-xashaklar dikkayib turarkan, xolos.

Dala o�rmondan ham sovuqroq ekan, qovjirab qolgan dag�al somonpoyalar orasiga yetib olguncha Dyuymchaxon qotib qolibdi.

Nihoyat, u dala sichqonining iniga yetib olibdi. Inning og�zi o�t-o�lan, xas-xashak ila hafsala bilan bekitilgan ekan.

Dala sichqoni iliqqina joyda to�q-farovon yashar: oshxona va ombori don bilan liq to�la ekan.

Dyuymchaxon xuddi tilanchi kabi uning ini bo�sag�asida to�xtab qolibdi va hech bo�lmasa bir bo�lak arpa doni berishlarini o�tinib so�rabdi – axir u ikki kundan beri tuz totmagan ekan-da.

– Voy sho�rlikkina! – debdi dala sichqoni (chindan ham u saxiy kampir ekan). – Qani beri kel-chi, qani mundoq isinib, men bilan birga tamaddi qilib ol!

Dyuymchaxon inga tushib, isinib, ovqatlanib olibdi.

– Sen menga yoqib qolding, – debdi unga sichqon munchoq kabi yaltirab turgan qop-qora ko�zchalarini tikib. – Qish ichi menikida qola qol. Men seni boqaman, sen esa uyimga bamaylixotir joylashib olib, menga ertaklar aytib berasan – men ularni o�lguday yaxshi ko�raman.

Xullas, Dyuymchaxon shu yerda qolibdi.

U qari sichqon buyurgan barcha yumushlarni ado etar, bu issiqqina ovloq inda harholda yomon yashamas ekan.

– Yaqinda biznikiga mehmon keladi, – debdi kunlarning birida dala sichqoni.

– Haftada bir bor men qo�shnimni yo�qlab boraman. U juda badavlat, mendan ancha yaxshi yashaydi. Uning yer ostida kattakon uyi bor, o�zi shunaqangi po�stin kiyib yuradiki, bunaqasini sen umringda ham ko�rmagan bo�lsang kerak, ajoyib qop-qora po�stin! Qizaloq, sen unga tega qol! Pichog�ing moy ustida bo�ladi! Attangki, u ko�r, sening ko�hlikkina husningni tomosha qila olmaydi.