Дюймчахон. Сандиқ-самолёт. Йўлдош ўртоқ

Qish kelsa, holi ne kechadi? O�ladi-qoladi. Yo�q, mening bolalarim qishning sovug�ida ochyalang�och o�lib ketadigan bo�lmaydi.

– Haqqast rost, – debdi dala sichqoni. – Behuda vijir-vijir qilishdan ne foyda? Qo�shiq bilan qorning to�yib, vijirlashdan taning ilib qolmaydi-ku, axir!

Dyuymchaxon sukut saqlabdi. Ammo ko�rsichqon va dala sichqoni qushga orqa o�girishi bilan u darhol qaldirg�och tomon egilib, patlarini yiribdi-da, uning yumuq ko�zlaridan o�pib qo�yibdi.

“Ehtimol, bu yoz bo�yi yoqimli qo�shiqlar aytgan o�sha qaldirg�ochdir, – deb o�ylabdi u.

– Menga qancha-qancha shodliklar baxsh etgan eding, aziz qaldirg�ochginam!”

Shu payt ko�rsichqon shiftdagi tuynukni tag�in bekitib qo�yibdi. So�ng chirindini tishlab olganicha qari sichqon va Dyuymchaxonni o�z uyiga boshlab boribdi.

Dyuymchaxon kechasi uxlay olmabdi. O�rnidan turib, quruq xashaklardan kattakon gilam to�qibdi va yer osti yo�lagiga tushib borganicha o�lik qaldirg�ochning ustini gilam bilan yopib qo�yibdi.

So�ng u dala sichqonining omboridan iliqqina pat, qup-quruq momiq topib, muzlab yotgan tuproq badaniga botmasligi va sovuq qotmasligi uchun qaldirg�ochga uyasimon bir joy hozirlabdi.

– Alvido, aziz qaldirg�ochginam, – debdi Dyuymchaxon. – Alvido! Daraxtlar yashnab turgan, quyosh saxovat bilan qizdirgan paytlarda, yozda menga aytgan g�aroyib qo�shiqlaring uchun rahmat senga.

Shunday deya u qushcha ko�ksidagi ipakdek mayin patlarga bosh qo�yibdi.

Qo�qqisdan u qaldirg�och ko�ksida nimadir bir maromda “Duk-duk! Duk-duk!” urib turganini eshitib qolibdi. Avval sekin eshitilgan bu tovush tobora ko�tarila boribdi. Bu qaldirg�ochning urib turgan yuragi ekan. U o�lmagan, faqat qattiq sovuqdan karaxt bo�lib qolgan ekan, endi esa tanasi ilib, unga jon kiribdi.

Hamisha qishda qaldirg�ochlar galasi issiq o�lkalarga uchib ketishadi. Kuz hali daraxt yaproqlarini yulqib olishga ulgurmay turib, sayyor qushlar olis yo�l hozirligini ko�rib qo�yishadi.

Mabodo ulardan biri ortda qolsa yoki kechiksa, ignadek izg�irin uning nozik vujudini darhol muzlatib qo�yadi. U karaxt bo�lib, yerga o�likdek qulab tushadi va qorga ko�milib qoladi.

Dyuymchaxon ilitgan bu qaldirg�och ham ana shunday ahvolga tushib qolgan ekan.

Qush tirik ekanligini bilgan qizaloq ham sevinib, ham qo�rqib ketibdi.