Қор одам

Alanga nuri ko�lning qarama-qarshi tomonidagi oq qayin o�sib turgan, dugonamiz qora tuproqda yotgan sohilni yoritdi. Ha, endi dugonamiz o�z yurtini hech qachon ko�ra olmaydi!

Ularning ikkovlari ham yig�lashibdi. Bu gaplarni eshitgan laylak tumshuqlarini g�azab bilan taqillatibdi.

– Yolg�on, bo�hton! – deb qichqiribdi u. – Eh, ularning ko�ksiga tumshug�imni suqib olsam!

– Tumshug�ingdan ayrilarding! – debdi xotini. – Xo�p yaxshi bo�lardi-da! Undan ko�ra o�zing, oilang haqida qayg�ur, qolganini qo�yaver!

– Harholda ertaga bemorning kasali xususida kengashish uchun olimlar va donishmandlar to�planadigan xonaning ochiq peshtoqiga qo�nib turmoqchiman.

Ehtimol, ular haqiqatni ro�yobga chiqarishar!

Olimlar va donishmandlar to�planishib, uzoq kengashibdilar, lekin laylak ularning gapidan hech narsa tushunmabdi: podshoning qizi u yoqda tursin, o�ziga ham naf keltiradigan bir qarorga kelishmabdi. Biroq, olimlarning gapini eshitsak zarar qilmaydi, ko�p narsani eshitishga to�g�ri keladi-ku, axir!

To�g�rirog�i, o�tmishdan biron-bir narsa eshitsak yo bilsak, tarix bilan yanada yaqinroq tanishamiz; harholda laylaklardan ko�ra ko�proq narsa bilib olamiz-da.

«Hayotning asosi – muhabbat! Muqaddas sevgi muqaddas hayotni barpo qiladi! Faqat muhabbat sharofati bilan bemor hayotga qaytishi mumkin!» Donishmandlar podshoni darddan xalos qilish haqida gap ketganda ana shunday dono fikrlarni aytishibdi.

Bu gaplar donishmandlarning aytishicha, o�ta dono va yaxshi fikrlar ekan.

– Fikrlari chakki emas! – debdi o�shanda laylak xotiniga.

– Men esa negadir mag�zini chaqa olmayapman! – debdi xotini. – Bu mening nuqsonim emas. Ha, aytganday, bularning menga dahli yo�q; busiz ham o�z tashvishlarim boshimdan oshib yotibdi.

Keyin olimlar muhabbatning turli ko�rinishlari haqida gapira ketishibdi: axir, muhabbatning muhabbatdan farqi bor-da, ota-onalarning o�z bolalariga yoki o�simlikning yorug�likka muhabbati.

Masalan, quyosh nuri botqoqdan bo�sa oladi, natijada undan nihol unib chiqadi. Ularning nutqlari shunchalik chuqur ma’noli ekanki, laylak gapning kalavasini yo�qotib qo�yibdi. Hatto gap mazmunini xotiniga ham aytib berolmabdi. U chuqur o�yga tolib, ko�zlarini yumib, butun kun bir oyoqda tik turaveribdi. Bilimdonlikni eplay olmabdi.