Пераслед мінулага

"Я yсё… Хлопцы, я yсё…" Сяржант страцiy прытомнасць. Салдатам хапiла аднаго кароткага погляду, каб зразумець, што для Юрыя Лютага фронт цяпер закрыты, адваяваy чалавек – пасля маленькай перамогi яго паранiла, шанцаванне пакiнула яго y жывых, але адабрала да калена правую нагу. Яшчэ доyгi час, лежачы y шпiталi, Юрый празмерна думаy: чаму менавiта так здарылася, чаму яго паранiла не y баi, чаму адзiнокая мiна зачапiла яго менавiта тады, калi справы на фронце сталi больш паспяховымi? Здавалася б, мiны не павiнна было быць там.

Але калi вораг адступаy, пры паразе, ён усё ж знайшоy час, каб усталяваць яе. Чаму нiхто не заyважыy мiну пры актыyным руху y яе бок, чаму нiхто да гэтага не падарваyся? Нiбы мiна чакала толькi Юрыя, каб паразiць яго выбухам без усялякага геройства. Першы час было цяжка змiрыцца са стратай. Боль, смутак i раздражненне мучылi Юрыя. І хоць ён са спачуваннем разважаy пра сваю бяду, яна яго не зламала. Ён змiрыyся з тым, што нiколi yжо не вернецца на фронт, але вайна была яшчэ не скончана. Юрый Люты не збiраyся падаць духам. У шпiталi ён абдумваy варыянты, дзе ён мог бы быць яшчэ карысным, хай нават без паyнацэннай нагi, але yсё ж з рукамi i галавой. Ён гатовы быy працягваць рабiць любую працу, даступную яго целу. Сяржант Люты паyтараy, што ворага трэба гнаць са сваёй зямлi любой цаной, любымi спосабамi. Нават тыя, хто плёy маскiровачныя сеткi, шыy ваенную вопратку – уносiлi свой уклад у барацьбу.

У першыя пасляваенныя гады, у спакойныя гадзiны, i па гэты дзень вайна не адпускала Юрыя.

Гэта страшнае гора трывала засела y яго сэрцы i памяцi. Без папярэджання, Юрыя пераносiла y мiнулае, успамiны пра вайну лавiлi яго розум i сталi траyмай яго жыцця. Выбухi, стральба, параненыя i мёртвыя – усё гэта раздзiрала i стамляла яго. Зноy i зноy перыяд ваеннага жыцця знаходзiy яго i псаваy настрой.

І цяпер, у сучаснасцi, калi Юрый Люты iшоy дадому па дрэннай дарозе, моцныя yспамiны аб ваеннай падзеi змяшалiся з рэальнымi гукамi надыходзячага транспарту. Калi малагабарытны трактар з шэрым прычэпам пад'ехаy занадта блiзка, Юрый яшчэ капаyся y памяцi.

Кiроyца нешта крыкнуy, i y той момант, за секунду, ад лёгкага спалоху трывожныя думкi Лютага разляцелiся, як зграя дробных вераб'ёy. Юрый Люты хутка вярнуyся y цяперашнi час: да надвор’я, да волкасцi, да дарогi дадому, да трактара. Рослы мужчына злёгку здрыгануyся з-за мужчынскага крыку i не адразу зразумеy, як ён апынуyся на сярэдзiне дарогi. З яго плашча жвава палiлiся i пасыпалiся празрыстыя кроплi.