Планета ў падарунак

«Тут i Валя збоку стаiць, дык я i распытаю y яе пра яго». Мiжволi расхвалявалася, пайшла з разгорнутым альбомам на кухню.

– Валь, паглядзi сюды, хто гэта?

– Дзе? – схiлiлася Валя над здымкам.

– Ну вось гэты хлопец.

– Гнатко! На нашай пошце iнжынерам-электрыкам працаваy. У Ясельдзе yтапiyся мiнулым летам.

І Галка yся скаланулася.

– Як утапiyся?

– Звычайна, як топяцца людзi. Мо сутарга якая… У вiр мог трапiць…

– А дакладна калi гэта здарылася?

– Якая табе рознiца, Галка! Ты што, яго ведала? Дзесьцi y канцы лiпеня.

Хавалi дваццаць восьмага, гэта я добра помню, ну, а yтапiyся, вiдаць, дваццаць шостага… Адчапiся, iдзi y гасцёyню, мне катлеты варочаць трэба.

І Галка пайшла бы на ватных нагах. Яна yжо штосьцi пачынала yсведамляць, пра нешта здагадвацца. Тыя лiчбы на вiльготным пяску, выпiсаныя Гнатко, былi зусiм не рэбусам. Гнатко yтапiyся 26.07.1999 года… Але ж там, на пляжы, яны пiсалiся iм як адказ на ейнае пытанне: «А калi твой дзень нараджэння?!» Значыцца… Значыцца, Гнатко yтапiyся i нарадзiyся прывiд, здань… Але цi магчыма такое? Ён жа нешта гаварыy пра зданi.

Яна iмкнулася згадаць, аднавiць яго словы пра Эпiкура, пра «выцяканне» атамаy i «бачнасцi» i не магла. Думкi блыталiся, не паддавалiся логiцы.

У пакой увайшла Валя з падносам, дзе месцiлася нейкая салата, зiрнула на Галку i захвалявалася:

– А божухна, Галя… Ды табе, мабыць, кепска! Нешта ж ты yся бледная стала, твару на табе няма, трасешся yся.

І Галка знайшлася, што адказаць ёй:

– Сэрца разанула. – І потым загаварыла хутка, збiваючыся: – Ты ж ведаеш, я перажыла развод… Мы ж разышлiся з Лагуцкiм, у яго другая жанчына, ён мяне кiнуy… Я шмат адпакутавала, я няшчасная… І yсё на сэрца лягло! – Гэтак яна гаварыла yслых, а сама сабе, у думках, разважала пра iншае: «Гнатко сядзеy побач, ён размаyляy са мною, ён пасмiхаyся… І, аказваецца, усё – здань, здань, прывiд! Нават абсыпаy мяне лотаццю… Як жа ён нёс яе, калi прывiд ва yяyленнi людзей – пустата, штосьцi выключна нематэрыяльнае?! Знiкнуць, з’ехаць адсюль! І як мага хутчэй! Больш нi дня y гэтым мястэчку не прабуду!»

Гэтак яна i зрабiла.

Праyда, з’ехала праз дзень, патлумачыyшы цётцы Манi свой раптоyны ад’езд хваробаю.

* * *

А дзесьцi праз пяць гадоy пасля падзей, што апiсаны вышэй, Галiна Іванаyна Лагуцкая стаяла каля акна y сваёй мiнскай кватэры, адхiнуyшы лёгкую гардзiну. Пазiрала, як Вiктар Сямёнавiч Лагуцкi садзiyся y «Опель Кадзет», якi з тыдзень таму прыгнаy з Бельгii. У яго памерла жонка.