Цені Дзікага палявання

Ну што з таго, што ён мог збэрсаць, скруцiць, злямчыць жыта на якой дзялянцы, з жыта таго чалавеку yжо не было нiякае карысцi. Чалавек прыходзiy, чухаy патылiцу, гараваy, што зноy жыта кустом, – але нiкуды y большасцi выпадкаy не сыходзiy. Чалавек быy зацiнлiвы, упарты.

І лесавiку заставалася толькi назiраць i задумвацца. Ён бачыy, што людзi ваявалi не толькi з пушчаю, а значыць i з iм, самае дзiyнае – людзi ваявалi i памiж сабой. І ваявалi так зацята i люта, што яму часам рабiлася… не па сабе. Страхам гэта назваць нельга, страх яму невядомы, – проста яго ахоплiвала незразумелая трывога.

Людзi будавалi на прыдатных для гэтага месцах гарады – i старанна руйнавалi iх, нiшчылi, забiвалi сабе падобных, самiх сябе. Людзi ваявалi мiж сабой гэтак жа ахвотна, як i будавалi i сеялi. Бадай, гэта было галоyнае, у чым лесавiк не разумеy людзей. Баяцца ён iх не баяyся – што яны маглi яму зрабiць? – але i з’яyляyся ён побач з iмi толькi y самых крайнiх выпадках.

Ды yсё часцей i часцей даводзiлася глядзець на iх, назiраць – i y непаразуменнi зацiскаць у жменi бараду i yцякаць.

Вось толькi iмгненнем раней, за якiх пяць летаy ад гэтага, пры самым ягоным цяперашнiм сховiшчы не сховiшчы, гняздзе не гняздзе, не пры берлагу – каля ягонага цяперашняга жытла аб’явiлiся людзi. Дарэчы, хаця i заставалася y ягоных лясках усё меней няходжаных палян, некранутых лапiкаy зямлi, лесавiк усё ж не сышоy у адну з ям-прорваy – а iх, не надта далёкiх, было тры, – не злiyся y адно цэлае з начным змрокам, з холадам нежывога, а паранейшаму сядзеy на чыстым лясным азярцы. Гэта азярцо, як бы падсвечанае поyняю, аблямаванае густой шчэццю трыснягоy, засталося ад колiшняй iмшарыны, што незаyважна yсмакталася y зямлю, высахла, пакiнуyшы па сабе невялiчкае люстра. У нiзiне застаyся адно густы i тоyсты белаваты мох – i гэта азярцо. З усiх бакоy, куды нi паткнiся, ваду ахоyвалi густыя кусты – лесавiк добра пастараyся, звязваючы iх у суцэльны жывы пляцень, а туды, дзе траплялiся прагалы, панакiдаy карчоy, пазавальваy праходы сухастоiнамi. Такiя цiхiя i чыстыя азерцы, як гэта, заyсёды былi прытулкам белых туманоy – тыя туманы, напаyзаючы на yзмежкi лесу i паплавы, ахiнаюць усё такiм малаком, што жывую постаць не yбачыць нiкому i за дзесяць крокаy. Туманы гэтыя yзнiкаюць непрыкметна i нячутна, i няма y iх жуды, якая iдзе ад смерцi. Азярцо i спадабалася лесавiку чысцiнёй i туманамi. Яму нiхто тут не замiнаy – з жывога толькi пагойдвалiся над зямлёй, парыпвалi кнiгаyкi i залятаy зрэдку крумкач.