Цені Дзікага палявання

Лесавiк ведаy самую доyгую ноч года, яна была y глухую зiмовую пару, сам ён часта засынаy у яе, бо зiма – гэта зiма, зямля, а разам з ёю i лес, спiць, лесавiк таксама драмаy, толькi зрэдку yспрымаючы навакольныя гукi. А людзi пра гэтую пару гаварылi – Пiлiпаyка, яны дакладна ведалi, што самыя кароткiя днi – дваццаць першага – дваццаць другога снежня, пазней Пiлiпаyкаю яны yзялiся пачынаць шасцiтыднёвы перадкалядны пост. Гэты пост якраз i быy iхнiм зiмовым сном, у яго яны менш рухалiся, менш елi, старалiся трацiць як мага меней сiл.

Потым лесавiк абуджаyся, iшоy па нерухлiвым лесе-палацы, дзiвiyся на снегавое yбранне. Лес стаяy велiчны, прасторны, лесавiк проста блукаy па iм без нiякае мэты, лiчыy па слядах, колькi каго y iм зiмавала. Каляды людзi сабе таксама зрабiлi святам, яны адпачывалi ад сваiх сялянскiх работ, якраз на Сцяпана, за тыдзень да Каляд, заканчваyся тэрмiн службы парабкаy, а значыць, i работа. Быy Васiлёy дзень – першага студзеня, было Вадохрышча – шостага, быy Ігнат – дваццаць дзявятага. І хаця пасля Вадохрышча цiснулi самыя моцныя маразы, людзi iх не баялiся, смяялiся, спявалi y сваiх селiшчах песнi, цягалi ад хаты да хаты Каляду-зорку, самi апраналiся y чарцей i казлоy, скакалi, шчадравалi, здымалi вароты, а то i комiны скiдвалi, – яны святкавалi. А тут падыходзiла i Стрэчанне, калi сустракалiся зiма з летам. Людзi таксама ведалi пра гэты дзень – другога лютага па iхнiм календары – i рыхтавалiся yжо да вясны, да сустрэчы з полем. Лесавiк проста назiраy, як сонца паварочвалася на вясну, чакаy яе, глядзеy, як пакрысе ажываy лес. А y людзей па чарзе праходзiлi Уласаy i Касьянаy днi, Аyдоха, Рыгор, Саракi, Ляксей, Мiкiта з Андрэем. І yжо дваццаць трэцяга красавiка па вёсках быy агульны выган скацiны, яго чакалi, бо мала yжо заставалася пошару, корму для яе, i каровы рыкалi y хлявах, просячыся да выпасаy, да рэдкай маладой травы i цёплага ветру. Вёскi амаль не спалi, у цёмных вокнах як не yсю ноч памiргвала святло, i як толькi шарэла неба, як толькi пачынала святлецца – бразгалi дзверы i веснiцы, рыпелi вароты, ужо нецярплiва пераступалi, нецярплiва yздыхалi каровы i падбрыквалi цялушкi, чулiся галасы – i да крыжа, з якога пачыналася вёска, выходзiy пастух. І ляскала, страляла пуга, моцны, прарэзлiвы голас рэзаy чуйную цiшыню, ляцеy далёка, ажно y поле i y лес: «Выганя-я-яй!..» – i вёскi рабiлiся падобнымi да мурашнiкаy.