Трыкутнiк караля

Панурыш i Панятоyскi прайшлi y далёкi канец памяшкання, там вiдочны быy маленькi столiк. Ссунуyшы яго yласнымi рукамi, кароль прыyзняy дошку, на якой стол стаяy, i вачам яго адкрылася глыбокая яма. На дне ямы ляжаy драyляны куфар, без якiх-небудзь упрыгожванняy.

– Усё так, як павiнна быць. Тут i варта пакiнуць дар. Трэба будзе распарадзiцца, каб слугi схавалi yсе сляды, старанна заладзiлi падлогу. У вас жа яшчэ ёсць некалькi давераных слуг, Ваша Вялiкасць?

– Так, яшчэ ёсць.

Суразмоyцы вярнулiся y авальную залу.

За дзвярыма пачулася руская гаворка i бразганне шпор.

– Канвой… – прамовiy Станiслаy Аyгуст, ды сумна паглядзеy у вакно.

Кароль памарудзiy у нерашучасцi яшчэ iмгненне, а затым павярнуyся да Панурыша, якi стаяy за два крокi.

– Тыя, хто павiнны ведаць – будуць, у тым лiку нейкiя габрэi? – спытаy кароль.

– Так.

– І апошняе, што вы павiнны сказаць мне. Я прасiy iмператрыцу за свой народ, я не магу забыць свой абавязак перад iм. Я ведаю, што вам адкрыта будучыня краiны, i мая будучыня таксама.

Дык вось, адкажыце мне, я хачу ведаць: што будзе з маёй радзiмай? – кароль гаварыy усё хутчэй, – i яшчэ адно: я памру y Пецярбургу?

Панурыш паглядзеy на караля ва yпор. Яго погляд быy непранiкальны. Ён склаy далонi разам. Здавалася, зараз ён пачне yгаворваць караля не прасiць яго адказаць на гэтыя пытаннi. Бледны, твар Панятоyскага, быy зусiм не падобны зараз на твар некалi магутнага манарха. Перад Якавам быy просьбiт. Развядучы рукi y бакi, Панурыш сказаy толькi два словы:

– Яна адродзiцца, – а затым дадаy.

 – Так, у Пецярбургу.

Кароль збялеy яшчэ больш i некалькi iмгненняy толькi варушыy сухiмi вуснамi. Ён закрыy вушы рукамi, як чалавек аглушаны выбухам, але хутка авалодаyшы сабою, пiльна паглядзеy на госця.

– Але ж вы сказалi, што я вярнуся y Воyчын!

– Так вернецеся, але yжо пасля гэтага… – Панурыш памаyчаy i скончыy, – жыцця.

Глава 5. Прыгоды з ранiцы

Прафесар Лiтвакас расплюшчыy вочы. Ён пражываy у не самым старым раёне Вiльнi, але yсё ж старадаyнiх асабнякоy, якiм хутка павiнна было споyнiцца сто гадоy, там было дастаткова.

Многiя заможныя людзi yжо не першы год скуплялi маёмасць па суседству з прафесарам фiласофii. Называyся гэты раён – Жвярынас.

Лiтвакас вельмi любiy свой раён i свой стары драyляны дом, пакрыты выдатным чарапiчным дахам. У гэтым доме y яго была вялiкая спальня i вузкi спартанскi ложак, з якога ён i падняyся ранiцай. Выгляд яго выдаваy бяссонную ноч.