Новая Зямля: Куканія

Хоць я й не магу зараз адплацiць за тваю бязьмерную гасьцiннасьць, упэyнены, вялiкi князь не абмiне цябе ласкаю, як даведаецца, што ты накармiy ягонага вернага паплечнiка i пусьцiy падначаваць да сябе y хату.

Шаноyны Кузьмар пахрабусьцеy касьцяшкамi пальцаy i прамовiy без асаблiвае пашаны:

– Ішоy бы ты згэтуль па-добраму, га?

Юргель з шкадаваньнем адзначыy, што канструктыyнае размовы не атрымаецца, але працягнуy роспыт:

– Што ж, пан – гаспадар. А цi не падкажаш, што гэта за месца?

– Цёмналесьсе, што ж яшчэ.

Хiба ня бачыш? Вунь там, – узмах рукою на лiсьцьвянiк, – Цёмны лес.

– Як далёка адсюль да Вiльнi?

– Га?

– Да Вiльнi, кажу, – гучней прамовiy Юргель.

– Што за вёска? Нiколi ня чуy.

– Гэта ня вёска, а стольнае места Вялiкалiтвы.

Кузьмар глядзеy на яго без iскрынкi разуменьня.

– Вiлькамiр, Нясьвiж, Наваградак?

Маyчаньне.

– Хiба вы не прызнаяце yлады князя Скаравойта?

Кузьмар перакрывiyся.

– Мы жывём у Цёмным лесе, шануем Лясных багоy i y чужыя дзялы носу ня ткнем.

Юргель зразумеy, што пра чыгунку тут пытацца ня мае сэнсу i пацiкавiyся, дзе ляжаць найблiжэйшыя селiшчы.

– Вунь там недалечка Засецьце, – Кузьмар паказаy у бок, зь якога прыйшоy Юргель, – а за лесам, – кiвок на захад, – жывуць яцьвягi. Самыя сябе завуць судзiнамi. Беражыся iх – страшнейшыя за зьвяроy.

– Добра, а дзе y вас можна пад’есьцi?

– Вядома дзе – «У вiрох на юрох».

– Перапрашаю?

– У карчме. Што ж ты такi тугi?

Кузьмар пайшоy сваiм шляхам, не разьвiтаyшыся.

Неyзабаве Юргель натрапiy на скасабочаную хацiну з шыльдаю «Ў вiрох на юрох», пра якую казаy тубылец. Да звыклых яму корчмаy яна была мала падобная. Зруб разьехаyся ад часу i yрос у зямлю цi не па самыя вокны – маленькiя i закураныя. Унутры пахла дымам, паyцемру расьсейвалi адно лучыны. Юргель сеy пры найблiжэйшым да выхаду стале i разгледзеyся.

Наведнiкаy не было. Маладзенькая прыслужнiца балбатала ля стойкi з карчмаром – лысым бамбiзам, якi разьбiраy тушку нейкага грызуна i абцiраy рукi акрайкам кашулi.

Дзяyчына безуважна акiнула Юргеля вокам, але заказ браць не сьпяшалася. Адно калi ён замахаy рукамi, каб прыцягнуць увагу, зрабiла ласку i несхаць падышла.

– Дзень добры, шаноyная спадарычна. Дазволь…

Не пасьпеy Юргель скончыць фразы, як у карчму завiтаy нехта, у кiм ён адразу пазнаy сьвятара. Выглядам i паводзiнамi той нагадваy вiленскiх касматэiстых.