Новая Зямля: Куканія

Трыбухаты, вiслашчокi, у даyгiм насове з выгафтаваным на грудзёх дрэвам, ён фанабэрыста пракрочыy праз памяшканьне i yсеyся на дальнюю лаву, навалiyшыся трыбухом на стол.

Прыслужнiца yмiг упырхнула да яго. Яна прыкметна пажвавела i выяyляла цяпер кожным рухам запал i паслужлiвасьць. Да сталу падляцеy i карчмар. Ён усё абцягваy запэцканую кашулю, выдыгаy перад госьцем, уважлiва яго слухаy i кiваy, а потым зьнiк у кухнi. Сьвятар тымчасам прыцягнуy да сябе прыслужнiцу i па-гаспадарску запусьцiy руку ёй пад спаднiцу.

«Што край, то й звыча?й» – зацемiy сабе Юргель i паабяцаy больш нiчому не зьдзiyляцца, каб не паказаць раптам свае недасьведчанасьцi. Да таго ж падобныя звычаi былi яму да густу.

«І Вiльня можа нешта пераняць ад гэтага дзiказем’я».

Ён ладна згаладнеy, але прыслужнiца yсё не падыходзiла. Праз пэyны час карчмар падаy ёй знак, i яны yдваiх пачалi выносiць сьвятару стравы з кухнi: духмяны суп, рыбiну на селядзечнiцы, хлеб, сыр, яйкi памерам з кулак, засмажаныя y масьле кавалкi мяса i ягадны пiрог.

Спакусьлiвыя пахi казыталi нос, але Юргелю не заставалася нiчога, як цярплiва чакаць. Сьвятар урэшце скончыy сталаваньне, гучна адрыгнуy i пляснуy прыслужнiцу па азадку, пасьля чаго цяжка падняyся i сышоy, не пакiнуyшы грошай. Такiя норавы знаходзiлi yсё большы водгук у Юргелевай душы.

Ён дачакаyся, пакуль прыслужнiца пратрэ стол ды пагутарыць з карчмаром, i зноy замахаy рукамi. Дзяyчына закацiла вочы i – вiдаць, ад няма чаго рабiць – падышла да яго.

– Прынясi мне, зроб ласку, тое самае, што i спадару перада мною.

Прыслужнiца дзiyнавата на яго зiрнула:

– Таго, што еy бажэньнiк Бэнэдэльберт, больш няма.

– У такiм разе прынясi што ёсьць.

– Сялянскi абед за шэсьць. Гаршчок марынаваных пацучыных мазгоy за чатыры.

– Сялянскага абеду будзе даволi, дзякую.

Юргель наладзiyся на даyгое чаканьне, але прыслужнiца неyзабаве прынесла дзьве мiскi i куфаль. Ён аж бельмы выкацiy.

– Што гэта?

– Сялянскi абед.

– Але чым ён ёсьць?

– Салёны мох, талалуй, крынiчная вада.

Юргель папоркаy пальцам у пурпуровую губкаватую масу.

– Гэта ядуць?

– Падцiраюцца.

Ён ня меy пэyнасьцi, што прыслужнiца пажартавала: эмоцыi на ейным абыякавым твары не праглядалiся.