Новая Зямля: Куканія

Юргель уздыхнуy, з шкадаваннем пакiнуy тушкi алькiёнаy на зямлi i, не марудзячы, працягнуy шлях на yсход.

Ужо па зьмярканьнi, адарваyшыся ад мажлiвае пагонi y Цёмным лесе, ён убачыy прагалiну на пагорку. У цэнтры абкошанага кругу стаяла дагледжаная хатка. На незамкнёных дзьвярох лiпеy аркуш з заваблiвым тэкстам:

«Падарожнiку, пакiнь знадворку скрухi ды пакуты дня. Тут адшукаеш прытулак i спачын процi ночы».

Унутры Юргель знайшоy каменную печку, касьцёр наколатых дроваy, падпалку з трэсак i сухога моху, голыя нары, кiлiм на падлозе i стол ля вакна; на iм сальныя сьвечкi i крэсiва.

У варунках, што склалiся, ён быy рады i такому.

Юргель нацягаy знадворку пурпуровага губкаватага моху на нары, распалiy печ, прыпалiy сьвечы, папаразьвешваy сушыцца адзеньне, а сам выцягнуyся на мяккiм моху. Пад патрэскваньне сухiх паленаy навальвалiся дрымота i млявасьць, мружылiся вочы.

Калi ён ужо ня мог працiвiцца сну, дзьверы расхiнулiся i y хатку yвалiлiся пяцёра мурзатых хлопцаy. У руках яны трымалi нажы i сякеры – усе йржавыя i шчарбатыя.

Юргель несхаць прыyзьняyся на локцi i пазяхнуy. Ён сам дзiвiyся сваёй вытрымцы.

– Хто вы такiя i чаму так нахабна турбуеце сон мiрнага вандроyцы? Чакаю на вашыя тлумачэньнi.

– Мы засячане, i гэтта цябе засячом, – зарагатаy завадатар, сама мурзаты з усiх. Астатнiя далучылiся да рогату.

– Цi кожнага y Засецьцi чакае такi несардэчны прыём? У тым Засецьцi, якое славiцца нечуванаю гасьцiнасьцю ад Вiльнi да Кернава?

– Кожнага. Кожнага дурня.

Калi ты настолькi дурны, што сам залезшы y пастку i запалiyшы сьвечы, каб палегчыць нам працу, дык павер, мы скарыстаемся з твайго жыцьця лепей за цябе самога. Наш бог парадуецца новай ахвяры.

– Зноyку гэтыя забабоны, – застагнаy Юргель, змагаючыся зь недарэчным пазяханьнем. – Я спадзяваyся, што пакiнуy iх у Цёмналесьсi.

– Калi хочаш памерцi хутка й бязбольна, раyнаць нас ня сьмей з тымi паганцамi, – завадатар аж пырскаy сьлiнай.

– І чым жа вы розьнiцеся? – ня маючы iншых варыянтаy дзеяньня дый жаданьня дзеяць, Юргель вырашыy пацягнуць час.

– Чым? Яны вызнаюць да халеры багоy: Тура, Нядзьведзя, Алькiёна, Утропа, Пажаха, не пералiчыць – i стоды iм ставяць. У адрозьненьне ад нас, гэтыя yбогiя y сваёй цямноце ня ведаюць, што y Цёмным лесе iснуе толькi адзiн запраyдны бог – Лясное чыпiрадла. І ты неyзабаве зь iм сустрэнешся.

Мурзiлы насунулiся, блiснулi нажы, i Юргель мiжволi схапiyся за кудмень.

Завадатар рэзка спынiyся i падняy руку.